Sızıntı Arşivi

Temmuz 1990 · s. 258 · 1 dakikalık okuma

Yengecin Gözündeki Mercek

Hüseyin Aygün · Biyoloji

Kâinatın sahibi, canlı­larda gösterdiği eşsiz sanat, sayısız güzellikler ve sonsuz bîr ilim sahibi olduğunu bü­tün düşünenlerin nazarına sergilemiştir. Böylece insan­oğlu, Yaratıcı'nın sanatın­daki incelikleri ve plânı ken­di hayatında ve teknoloji­nin geliştirilmesinde bir model olarak tatbik etme İmkânına sahip olmuştur. Uçak, denizaltı, radar gibi birçok teknolojik buluş, na­sıl kuş, balık, yarasa gibi canlılardaki sanat ve mimari güzelliğin plânlarının tatbik edilmesiyle ortaya konul­muşla, görme bozukluğuna maruz kalanlar için de yeni bir ümit yine bir hayvan gözünden ilham alınarak in­sanlığın hizmetine sunulma­ya hazırlanmaktadır.

Carnegie-Mellon Üni­versitesi biyologları, Akde­niz'in 350 metre derinlikle­rindeki karanlık sularda ya­şayan, dünyadaki yegane " çift-mercekli göz sistemi"ne sahib olan Copillia yengeci­nin gözlerindeki çok değişik bir sistemin, yakında çok bozuk gözlü olanların bile imdadına koşabilecek bir mükemmelliğe sahip oldu­ğunu keşfettiler.

Jeorem J. Wolken, dişi Copillia'ların deniz dibinin karanlığında, sahib oldukla­rı bu optik sistem sayesinde rahatlıkla görebildiklerini, erkek Copillia'ların ise gör­me kabiliyetlerinin olmadı­ğını söylüyor. Wolken, bu yengeç türünün hârika gör­me sisteminden istifade ede­rek bir optik modelin temeleni attı. Bu model ön sathı normal büyütme mer­ceğinden arka sathı ise mev­cut olan bütün ışığın yakalanıp bir noktada toplanma­sını sağlayan balık gözüne benzeyen yuvarlaklaştırılmış bir yapıdan meydana gelmektedir.

Uzun süre gözyapı ve sistemlerini inceleyen biyo­log, henüz deneme safhasın­da olan bu tür merceklerin daha fazla klinik teste ihti­yacı bulunduğunu ve bu gü­ne kadar yapılmış olanların da ümit verici olduğunu be­lirtiyor. Wolken, bu mercek­lerin gelişmesi ile yapılabi­lecek senkronik merceklelerin, TV ve benzeri cihazlardaki optik tarayıcılar­da,mikro cerrahideki yüksek hassasiyetli kameralarda, güneş kollektörlerinde ve her türlü araçta kullanılabi­leceğini söylemektedir..