Sızıntı Arşivi

Kasım 1988 · s. 408 · 1 dakikalık okuma

Tabii İlaçların Zaferi

Mehmet Kanar · Tıp

İlim adamları, vücudun belli kısımlarında ortaya çıkabilen enfeksiyonları, diğer ilaçlarda görüldüğü gibi yan tesirleri olmayan ve “yapışkan antibiyotik” diye adlandırılan yeni bir maddeyle tedavi etmeyi başarmışlardır. Bu tür bir antibiyotiğin yapılmasına 1970’lerden buyana çalışılmasına rağmen, ancak bu, günümüz ilim adamlarına nasip olmuştur.

Eujene Rosenberg bu antibiyotiği toprakla ve ağaç kabuklarında koloniler halinde yaşayan “Mixococcus xanthus” diye adlandırılan mantar üzerinde çalışırken bulmuştur. Mixococcus, yiyecek bulmak için diğer mantarlarla rekabete zorlandığında antibiyotik salgılar. Bu antibiyotik diğer mantarları öldürür ve Mixococcus da onları yer.

İlk laboratuar araştırmaları bu antibiyotiğin 50den fazla mantar çeşidini öldürebildiğini göstermiştir. Bu antibiyotik yapışkanlık hususiyetinden dolayı bütün vücuda yayılmadan sadece gerekli yere uygulanmak yoluyla klasik antibiyotikler gibi mide ağrılarına ve uyuklamaya sebep olmamaktadır.

Araştırmacılar bu yapışkan özelliği henüz tam olarak anlamamakla beraber, iltihaplı diş eti, mesane ve göz enfeksiyonlarının tedavisinde kullanılabileceğini belirtmişlerdir.

Antibiyotik, mantarları hücre duvarı oluşturmalarını önleme yoluyla durdurur. Mantarlar bu duvarı, uzun üç boyutlu zincirlerin temeli olan Lipopolysaccharide salgılayarak inşa eder. Antibiyotik, anti-katalitik etki yaparak zincir meydana gelmesine mani olur. Böylece mantar, kendi sitoplâzmasını koruyacak hücre duvarını inşa edemez ve bakteri gelişmesi durdurulmuş olur.

Canlı hayvanlar üzerindeki tecrübeler, Mixococcusta adı verilen bu antibiyotiğin bilinen diğer antibiyotiklerden çok daha tesirli olduğunu göstermiştir. Deney için seçilmiş olan fare mesanesinde meydana gelen Escherichia koli bakterisinin tedavisinde TA, bakteri sayısını 3 saat içinde 10 milyondan 100’ün altına düşürmüştür. Klasik antibiyotikler ise aynı süre içinde 5 milyonluk bakteri sayısını sadece 300000’e indirebilmiştir.

TA ayrıca plastik ve metal satıhlar üzerinde, mesela protezler ve diş kaplamaları gibi nazik yerlerde bakteri üremesini önleyici bir tabaka oluşturmada da kullanılabilecektir.

New Scientist’den: Mehmet Kanar