Mayıs 1990 · s. 160 · 2 dakikalık okuma
Kara Hayvanları En Fazla Ne Kadar Büyük Olabilir ?
Dünyada hayat yaratıldığından bu yana yaşadığı bilinen hayvanların en büyüğü, 80 ton olduğu tahmin edilen Brachiosaurus gibi dinozorlardı. En büyük memeli ise, 30 ton kadar olduğu tahmin edilen bir gergedan olan Baluchitherium'du. Günümüzde yaşayan filler arasında ise nadiren 10 ton olanlara rastlanmaktadır. Bu rakamlar mümkün olan en büyüklükleri midir? Yoksa daha ağır olabilirler mi? Kara hayvanları en fazla ne kadar büyük olabilecekleri sualine cevap verebilmek, kemiklerin mukavemeti ve kasların gücünün sınırlarını bilmekle H. Hüseyin Pekuysal mümkün olabilir. Hayvanlar büyüdükçe, kemikleri ve bacak kasları gittikçe artan bir yüke maruz kalırlar ve bu yüzden daha farklı yaratılmışlardır. Yapılan basit biomekanik hesaplamalar, iri hayvanların kas ve kemik mukavemetlerine ait şaşırtıcı neticeler ortaya koymuştur.

Bacaklardan her biri toplam vücut ağırlığının dörtte birini taşımaya yetecek kadar kuvvetli olmalıdır ki, hayvanın yürümesi ve koşması esnasındaki beklenmeyen yükleri karşılayacak derecede yüksek bir emniyet kat sayısına sahip olmalıdır. Bir kemiğin mukavemeti kesit alanına (iki boyutlu bir parametre), vücut ağırlığı ise hacime (üç boyutlu bir parametre) orantılıdır. Vücut ağırlığını taşıyabilmek için bacak kesit alanı vücut hacminden daha hızlı büyümelidir. Fillerin ve eski çağda yaşamış dinazorların bacaklarının ağaç gövdesi gibi kalın yaratılmalarının açıklaması budur. Eğer bu hayvanların bacakları bir ceylanın oranlarındaki gibi olsa idi, aşırı yük altında ya bükülecek ya da fazla bükülemeden kırılacak ve hayvan kendi ağırlığı altında çökecektir.
140 tonluk hayâli bir hayvan için yapılan hesaplarda, hayvanın yaklaşık bütün vücudunun kemiklerden meydana gelmesi gerektiği ortaya çıkmıştır. Böyle bir hayvan ise ya hareket edemeyecek, ya da dinazor yapısına sahipse, yalnızca ayakta durup çok yavaş hareket edebilecek. Yaşamasını sürdürebilmek için suyun kaldırma kuvvetine ihtiyaç duyacaktır.
Kasların mukavemeti ve boyutları da, bîr hayvanın büyüklüğü için sınır tesbit eder. Büyük hayvanların hayati faaliyetlerini devam ettirebilmeleri için büyüklükleri arttıkça kas yoğunlukları da artmalıdır. 140 ton ağırlığında bir hayvanın kemikleri sadece ayakta durabilmesini sağlar, yürüme esnasında ise kırılırdı. Bunun sebebi ise yürüme esnasında bacak kemiklerine uygulanan kuvvetin yürüyüş sırasında bacakların bağlı bir açı İle uygulanmasıdır. Böylesine büyük bir hayvanın bacakları ise dik konumdaki yüke dayanabilse de açılı konumdaki yük altında kırılacaktı. Bu hesaplamalar neticesi gelmiş geçmiş kara hayvanlarının en fazla 100 ton kadar olabilecekleri sonucu çıkarılmıştır. Yaşayan ve daha Önce yaşadığı bilinen kara hayvanları, yaşadıkları çevreye uygun olarak optimum (en iyi) ağırlık ve mukavemette yaratılmıştır. Biomekânik hesaplar sonucunda varılan 100 tonluk ağırlık sınırının aşılıp aşılmadığı yeni fosiller bulunursa anlaşılabilir. Ancak şurası unutulmamalıdır, biomekânik olarak uçmaması gereken iri eşek arısını uçuran, bu derece hızlı yüzmemesi gereken yunusu yüzdüren Kudret'i Sonsuz, bu sınırın üstünde bir kara hayvanını da yaratmış olabilir.