Eylül 2001 · s. 412 · 2 dakikalık okuma
İnternetten Sağlık Haberleri
İ. Hakkı İhsanoğlu · Prof. Dr. · Tıp

Egzersiz ve diyet şeker hastalığı riskini azaltabiliyor. Şeker hastalığına yakalanma riski yüksek olan kişiler, günde 30 dakika yürüyüp vücut ağırlıklarını biraz azaltarak, şeker hastalığı riskini yarı yarıya düşürebilirler. Körlük, böbrek yetmezliği ve kalp hastalıkları gibi durumların başta gelen bir sebebi olan şeker hastalığının görülme sıklığı, şişmanlığın artmasına bağlı olarak son 30 yılda 2 katına çıkmıştır. ABD'de yaklaşık 16 milyon şeker hastası vardır ve her yıl yaklaşık 180 bin kişi şeker hastalığından ölmektedir. 25-85 yaşlarındaki 3234 kişiyle yapılan çalışmada, bunların bir kısmı haftada 5 kez 30'ar dakika fizik aktivite (genellikle yürüme) yaptı ve enerji alımının en fazla % 25'ini yağdan karşılayarak yaklaşık 6.75 kilogram zayıfladı. 3 yıl sonra bu grupta şeker hastalığı riskinin % 58 azaldığı görüldü. Yaşı 60'ın üstünde olanlarda azalma % 71'di. Araştırmacılar çalışmada kullanılan diyet ve egzersizin kolay uygulanabilir olduğunu belirtmektedirler. (HealthWorld Online 15.8.2001, InteliHealth 8.8.2001)
Yüksek yağ asidi seviyeleri orta yaşlı erkeklerde ani ölümlere yol açabiliyor. Yağ, vücudumuzda yağ hücrelerinde depolanır. Bu yağlar depolarından ayrıldıklarında serbest yağ asidi şeklinde kana geçerler. Açlık, sigara kullanımı, şeker hastalığı, hipertiroidi ve kalp krizi gibi faktörler, yağ dokusundan yağ asitlerinin salınımını artırmaktadır. Fransa'da 42-53 yaşlarındaki 5250 erkeğin 22 yıl takip edilmesiyle yapılan ve sonuçları Circulation dergisinde yayınlanan bir çalışmaya göre, çok yüksek yağ asidi seviyeleri; yaş, kalp hızı, sigara kullanımı ve kan basıncı gibi faktörlerden bağımsız şekilde, kalp ritmini bozarak (aritmiye yol açarak) ani ölüm riskini % 30'dan fazla artırmaktadır. Bütün yağ asitleri kalp ritminin bozulmasına yol açmaz. Omega 3-yağ asitleri ile dengelenmezse, omega 6-yağ asitleri aritmi riskini artırabilir. Yağlı balıklarda ve kanola yağında bulunan omega 3-yağ asitlerinin tüketiminin artırılması, mısır ve ayçiçeği yağında bulunan omega 6-yağ asitlerinin azaltılması, ani ölümlerin önlenmesinde tercih edilebilecek bir yoldur. (InteliHealth 14.8.2001)
Çay ve çikolata tüketimi kalp hastalığından ölüm riskini azaltabiliyor. Siyah çay, elma ve çikolatada bulunan, bir flavonoid türü olan kateşinlerin tüketimi, yaşlı erkeklerde kalp krizinden ölüm riskini azaltmaktadır. Sonuçları American Journal of Clinical Nutrition'un Ağustos 2001 sayısında yayınlanan bir çalışmaya, yaşları 65-84 arasında olan 806 Hollandalı erkek katıldı. Daha fazla kateşin tüketenlerde, 10 yıllık sürede iskemik kalp hastalığından ölüm riski, daha az kateşin tüketenlere göre % 51 daha azdı. Kateşinler yeşil çayın kuru ağırlığının % 30'unu, siyah çayın kuru ağırlığının ise % 9'unu meydana getirirler. Bu çalışmada tüketilen kateşinin (günlük yaklaşık 72 miligram, 2 fincan siyah çay ve küçük bir parça çikolatadan elde edilebilir) başlıca kaynağı siyah çaydı. Kateşinlerin kişiyi kalp hastalığından hangi mekanizma ile koruduğu tam olarak bilinmemektedir; bazı tavsiyelerin yapılabilmesi için ek çalışmalar gereklidir. (InteliHealth 7.8.2001)
Şişmanlık pankreas kanseri ile ilişkili olabilir. Amerika'da 165,000'den fazla kişi üzerinde yapılan iki uzun süreli araştırmanın sonuçlarının değerlendirildiği bir çalışmada, (JAMA 22-29 Ağustos 2001), pankreas kanserinde rol oynayan bazı faktörler incelendi. Vücut kitle indeksi (VKİ=vücut ağırlığı/boyun karesi), 30 ve üstünde olanlarda (şişmanlarda), 23 ve altında olanlara göre pankreas kanseri riskinin % 72 daha fazla olduğu bulundu. Fazla kilolu olanlar (VKİ 25-30 arasında) aktiflerse, % 41 nispetinde daha az pankreas kanserine yakalanıyorlardı. Bu sonuçlar, zayıflama ile pankreas kanseri riskinin azaldığını, ılımlı egzersizler yapılarak riskin azalabileceğini gösterdiği için önemlidir. (InteliHealth 22.8.2001)