Gen Mühendisliğinde Yeni bir Merhale

Araştırmacılar, tütün ve domates hücrelerini konakçı olarak kullanan ve neticede onların ölümüne sebeb olan tütün mozaik virüsünün DNA'sından gen mühendisliği tekniklerini kullanarak yeni melez (hibrid) gen meydana getirmeye muvaffak oldular. Daha sonra bu melez geni aynı teknikle domates ve tütün embriyosu hücrelerine aktardılar. Bu genin aktarıldığı sekiz embriyo hücresinden altı tanesinin tütün mozaik virüsüne direnç kazandığı müşahede edildi. Yapılan başka çalışmada da 40 adet domates ve tütün fidesinden 32 tanesi bu geni kabul edip karşı direnç kazandılar.

Bitkilerin, bilhassa virüs enfeksiyonlarından korunmalarını sağlıyan insandaki gibi bir muafiyet sistemi olmadığından gen aktarılması ile sağlanan bu direnç çok ehemmiyetlidir. Zira sebze, meyve ve tahıl gibi bitkilerde virüslerin yol açtığı hastalıklar büyük miktarda zarara sebeb olmaktadır. İlim adamları, bu "hibrid gen ürünü" proteininin, tütün mozaik virüsünün bitki hücresine girebileceği yerleri örterek enfeksiyona mani olduğunu düşünmektedirler. Eskiden virüs hastalıklarına dirençli bitkiler, melezleme yoluyla 5 ila 7 yıl içinde elde edilebilirken, şimdi bu yeni teknikle 6 ila 8 ay içerisinde hastalığa karşı dirençli bitkiler yetiştirilecektir. Araştırmacılar bu yeni tekniğin salatalık, yeşil biber, patates gibi bitkilere zarar veren virüsler için de kullanılıp kullanılamayacağını araştırmaktadırlar. Bunun gerçekleşmesi halinde ise verimliliğin oldukça artacağı ifade edilmektedir.

Günümüzde tütün ve domatesin en büyük düşmanı olan bir virüsten, bitkilerin daha uzun yaşamasına vesile olan genleri izole etme ve bunları diğer canlılara aktarabilme imkânına kavuşan insanoğlunun bu nimeti insanlığın faydasına kullanması temmennisiyle...

Science Digest'ten Hakan Boyacı