Fıtrat Ve Giyim Tıbbı

Tekstil Müh. Lütfü Eroğlu

İnsanoğlu doğumundan ölümüne kadar elbiseye muhtaçtır. Giyinmek için günümüzde çok sayıda lif çeşidi kullanılmaktadır. Ancak insan fıtratına uygun olan lifler hangileridir?

Son yapılan tesbitlere göre, üretimi sınırlı olmasına ve son zamanlarda dokuma hammadde pazarlarına çeşitli sentetik ve suni lif sürülmesine rağmen yün, giyim sektöründe daima aranan ve bu sektörde hakim bir rol oynayan tekstil maddesi hususiyetini muhafaza etmektedir. Bunun en mühim sebeplerinden biri, yünün insan yaratılışına uygun olmasıdır. Artık insanlar tabi olan liflere dönmektedir.

Araştırmalarda tabii olan liflerle sentetik ve suniliflerin insan vücuduna tesirleri incelenmiş, bu incelemeler “Giyim tıbbi” olarak isimlendirilmiştir.

Mesela giyim tıbbına göre, insan vücuduna sentetik ve suni lifler allerji yapabildikleri halde fıtri olan yün, pamuk ve keten gibi elyafın allerjiye sebebiyet vermediği tesbit edilmiştir. Sentetik kumaşlardan yapılan iç çamaşırları kaynatılamamakta ve böylece mantar hastalıklarının artmasına sebeb olmaktadırlar. Ayrıca sentetik iç çamaşırlar, allerji sebebiyle iltihaba da yol açabilmektedirler.

Yün lifleri yapı itibarıyla kıvrımlı olduklarından, yün kumaşlarda hava/lif oranı 60/40 ile 80/20 arasında değişmektedir. Bu yüzden yün daha iyi bir izole edicidir. Ayrıca yün kumaşla satıhtan uzakta duran lif uçları bulunur. Bu da kumaşın iç çamaşırları ve diğer elbiselerle temas etmesin i engellediğinden izalasyon kabiliyetini artırır. Sentetik lifler ise ısıyı yün kadar iyi izole edemezler.

Yün, higroskobi bir lif olduğundan yaşlık hissedilmeksizin kuru ağırlığının % 33ü kadar nem alabilir. Rakib olan suni ve sentetik lifler ise bu bakımdan çok geridedirler. Terleme sırasında, bu yüzden, yün ve yün gibi fıtri olan pamuk ve keten daha sıhhidirler.

Sentetik lifler vücuddan aldıkları nemi buharlaştıramadıkları için, iç çamaşır ve çorap yapımında kullanışlı değildirler. Mesela sentetik liflerden yapılan çorap kullanılırken ayaklardan, deri nemi çok yükselmektedir. Böylece ayakların şişmesi ve yanması durumu ortaya çıkmaktadır. Yüksek nemde yumuşayan deri, hafif mekanik sürtmelerde dahi zedelenmekte ve bu suretle hastalık yapıcı mikroorganizmaların vücuda girmesine imkan vermektedir. Ayrıca yüksek nem, bu tür organizmalar için müsait bir gelişme zemini oluşturur. Neticede ayakta mantar ve egzama vakaları görülür. Yün ve pamukta bu durumlar görülmez.

Tam sun’i liflerden yapılan tekstil mamullerin in “iletkenlikleri” düşüktür. Böylece statik elektriklenmeye sebebiyet verirler. Statik elektriklenme, şok tesiri, hassas kimselerde çalışma isteğini kaybetme, halsizlik, sinirlilik ve çabuk öfkelenme gibi durumlara sebeb olur.

Anlaşılıyor ki sentetik ve suni lifler, bütün gayretlere rağmen fıtri olan yün ve pamuk gibi liflerin hususiyetlerine tam manasıyla ulaşamayacaklardır. Yani insan sıhhati için uygun olan lifler, yün, pamuk ve keten gibi liflerdir.