Tefekkür Tabloları(2)

Çeşitli ilim dallarında olduğu gibi, hayvanat-âlemi üzerindeki ince­lemelerimizde de hep sürprizlerle karşılaşdık; kâh başlara yerleşdirilen pusulalar, kâh sinelerdeki yol gösteren sinyaller, kah kulak çukurlarına rabtedilmiş olan radarlar karşımıza çıkdı ve bizi derin derin düşündürdü..

Öyle anlaşılıyor ki, bütün bu esrarlı oyunları hazırlayıp sahneye süren O Görünmez - Bilinmez Muhteşem Kudreti, vicdanlarımızda duyup aydınlığa ereceğimiz âna kadar da, bütün bu ayrı ayrı gibi görülen hadi­seleri birliğe irca edemeyecek ve dağınıklıkdan kurtulamayacağız...

AKUSTİK SES VE YANKI

Akustik olarak haber­leşmek, pek çok böcek çe­şidinin mükemmel hususiyetlerinden dir. Cırcır böce­ğinin (Gryllus domesticus) akustik ses çıkarma meka­nizması günümüz müzik dünyası için akıl almaz bir şekilde ilham kaynağı ol muştur. Cırcır böceği, ka­natlarını hızlı bir şekilde birbirine sürterek ses çıkar­tır. Bu, bir insanın ellerini birbirine sürtmesine benzer. Sağ ön kanadın alt yüze­yindeki bir damar ince dişli bir törpü olarak gelişmiş­tir. Böcek bunu sol ön kanadın sert olan arka kenarına sürter. Sol kanattaki çıplak bir kısım da akis vazifesini yapar. Bu sesler ancak bir menbran sayesin­de çok kuvvetlenirler. Amerika'da yaşayan bîr cins cırcır böceği şarkı söyledi­ği esnada ısıya karşı da çok hassas olur, yani ısı yükse­lirken böceğin "cırcır"ları da hızlanır. Bir kemanda da yay ve tellerden çıkanses, aynı şekilde kemanın gövdesinde kuvvetlendirilir ...

HÂRİKA KATLAMA TEKNİĞİ

Birçok böceklerin (lytta vesicatoria) kuşlar kadar çok iyi uçuş yaptıkları bi­linmektedir. Uçuş esnasında kanatlarının açılması ve tek­rar kapanması gereklidir. Açık şekildeki kanatlar, ka­panmış halinden üç misli daha büyüktür. Bu, gayet muntazam ve ahenkli bir şekilde yapılan katlama tek­niği sayesinde kanatlar, ka­nat örtüsü altında muhafaza edilebilecek niteliğe de sahip olurlar. Günümüz insanının en büyük ihtiyaçlarından olan şemsiyeler ve pa­raşütler de bu prensip ve tarza uygun olarak imâl edilmektedir...

KUŞTÜYÜNDEN FERMUARA

Böyle bir îcadın tabiat­ta saklı olduğu herhalde çokların aklına gelmemiştir. Zaten Cenâb-ı Hakk, biz insanların İhtiyacını temin etmek için emrimize eşsiz nimetler vermiştirki. Bunları saymakla başa çıkamayız. Bize düşen bunu idrak edip, lütfü engin olan Allah'a her an şükredip, hoşnutluğunu kazanmaktır. İnsan, eline bir kuştüyü alıp, resimde görüldüğü gibi kenarlarını biraz açıp, tekrar hafifçe birbirine sürerse, aynen fer­muar şeklini aldığı görülür. Fermuar keşfedildiği zaman büyük bir hâdise olarak ka­bul edilmişti; hâlbuki bu, ilham o!an teknoloji hâri­kası tabiatta zaten mevcut­tu...

EMNİYET KANCASI

Tropikal bölgelerde, sı­cak iklimlerde yaşayan bir akrep çeşidi (Chelifer cancraides), ona, herhangi bir nesneyi kavrayabilmesi için bahşedilen ön ayaklarıyla, gayet emniyetli bir şekil­de gidebilmektedir. Bu, son derece muntazam hareket kabiliyetine sahip emniyet dikeni, hayvanın hem kay­masını ve düşmesini önle­mekte ve hem de avını (rız­kını) kolaylıkla yakalayıp, kavrayabilmeyi sağlamakta­dır. Rabbimiz! Sen nelere, nelere kaadir değilsin ki!

Resimde görülen ve bugün hemen herkesin kuilanageldiği kancalar da aynı pra­tik esasa göre yapılmıştır...

FITRİ MİĞFER

Bazı Kız böceği larva­larına (cerura vinula) baş­larını her türlü tehlikeden koruyabilmeleri için sert ve kapanabilir bir başlık veya maske bahşedilmiştir. Eski­den savaşçı kavimlerin veya milletlerin, baş ve yüzlerini dışarıdan gelecek darbelere karşı korumak için kullandıkları miğferler bu esasa göre yapılmıştır. Bugün özellikle polis teşkilatında ve motor kullananlarda büyük ihtiyaç haline gelmiştir...

DUVAR ÖRME SANATI

Resimde görüldüğü gibi (Termitoxenidae) ailesine mensub sinek larvaları, onla­ra lütfedilen kabiliyet doğ­rultusunda, çok mahir duvar örme ustalarıdırlar. İnşâ maddesi olarak ekseriya kü­çük taşlan tercih ederler. Belki biraz kaba görünüş­lüdürler, fakat en ekstrem ve zor şartlarda dahi sağ­lamlıklarını muhafaza ederler. Güney Fransa'da rüzgâr kıran duvarlar, Hollanda'nın kuzeyinde de fırtına ve şiddetli yağışlara karşı set olan büyük duvarlar hep ay­nı gaye ile, gayet iyi bir şekilde mukavemet etmek­tedirler. Taklit yine ahenk­li tabiattır..!

PUL ZIRH

Vücutları çok sert taba­kadan meydana gelen ve ay­nı zamanda eklemleri de bulunan böcekler, hareket­lerini bunlar sayesinde sağ­ladıkları gibi, ayrıca bu na­zenin vücutlarını bu sert kabukların altına katlamak suretiyle korunurlar. Bun­lardan birisi de memleketi­mizde her yerde kolayca bulunabilen Teşbih Böceği-(Porcellio Scaber). 20. asıra kadar savaşçılar ve saray muhafızları gibi ko­runmaya muhtaç insanların kullandıkları zırhın kol ve el kısmında aynı mekaniz­mayı görüyoruz. Dirsek ve eller hareketli olduğundan eklemli ve sert cisimle, böceklerdeki gibi kaplıydı..