Sızıntı Arşivi

Nisan 1995 · s. 135 · 1 dakikalık okuma

Sırların Perde Önü

Yusuf Bayram · Anatomi

Beyin, vücudun toplam ağırlığının sadece % 3’ünü teşkil eder, ancak teneffüs ettiğimiz oksijenin % 20’sini, aldığımız gıdalardaki kalorilerin % 20’sini ve vücuttaki kanın % ismi kullanır.

Beyinde yaklaşık 12 milyar sinir hücresi mevcuttur. Eğer bu sinir hücreleri ve lifleri uç uca eklenmiş olsaydı, Ay’a kadar gidip gelebilirdi. Beynin iki yarım küresinin temel bölümünü oluşturan ve gri bir madde olan serebral korteksin 2,5 cm3’lük kesiminde, hücreleri birbirine bağlayan 16.000 km’lik sinir lifi bulunur.

Beyin hasarları, insan zihni ve hafızası hakkında önemli ipuçları taşırlar. 1992 yılında ilmi literatüre geçen bir vak’ada, 70 yaşındaki emekli bir kütüphane memuresi, beynindeki bir hasar sonucu hayvanların isimlerini unutmuştur. Bununla birlikte kendisi, bitki ve cansız varlıkların adlarını söyleyebilmektedir.

Hayvanların küçüklük, büyüklük, renk gibi sıfatlarını da unutan bu kadın, sadece belli bir hayvanın karada mı denizde mi yaşadığını veya evcil mi vahşi mi olduğunu hatırlamaktadır. Bu vak’adan anlaşıldığına göre beyin, farklı türde bilgileri, farklı şekillerde tasnif etmektedir. Mesela bu sınıflandırma, dile veya şekle dayalı olabilmektedir. Bunlardan biri tahrip olsa bile diğeri fonksiyonunu yitirmemektedir.

John Clogg adındaki emekli bir film stüdyo yönetmeni, milyarda bir rastlanan ve “çift yarım küre faaliyeti” olarak adla andırılan bir hususiyete sahiptir. Kendisi aynı anda sağ ve sol eliyle farklı cümleler yazabilmekte ve değişik bir konuda da sohbet edebilmektedir. Leonardo da Vinci’nin de aynı kabiliyete sahip olduğu söylenmektedir. Ancak Clogg bu istidadın kendisine hiç yararı olmadığını ifade etmektedir.