Temmuz 1987 · s. 5 · 2 dakikalık okuma
Şaşırtan Yolculuk
Emin Manisalı · Dr. · Tabiat

Kuzey Amerika'da yasayan bir ötücü kuş olan küçük siyah başlı bülbülün ağırlığı 20 gram, uzunluğu ise 13 santimdir. Buna rağmen, göç etmekteki başarısı çok büyüktür.
Sonbahar gelince bülbül, Alaska'daki yazlığını terk ederek güneydoğuya doğru uçar. Kuzey Amerika kıtasını geçerek ABD'nin Atlantik kıyısındaki yerleşim merkezlerinden olan New England'a gelir. Yolculuğun en zor ve kesintisiz devam edecek merhalesi buradan başlayacağı için bir kaç gün mola verir. Bu mola esnasında yolculukta kullanacağı yağı depolayabilmek için sürekli yem yer.
Siyah başlı bülbül bu konak yerinde aynı zamanda bir meteoroloji uzmanı gibi sürekli havayı gözlemektedir. Kendisine ilham edilen kabiliyetler sayesinde hangi hava türünün kendisine faydalı olacağını çok iyi bilmektedir. Beklediği ise kıyılardan güneydoğuya, Atlantik'e doğru yol alan güçlü bir soğuk hava kütlesidir.
Güney Amerika'ya doğru uçması gereken küçük kus, çok garip olarak güneydoğuya, çok uzak ve istemediği bir yer olan Afrika'ya doğru yol alır. Buna rağmen yönünü uzun süre hiç değiştirmez. Hiç mola vermeden devam ettiği yolculuğunda Bermuda'yı geçtikten sonra yönünü Orta Amerika'daki Antigua'ya çevirir. Antiguaya yaklaşırken takriben 7000 metre kadar yükselir. Bilim adamları kuşun yaptığı bu hareketi hayretle karşılamışlardır. Çünkü o yükseklikte hava soğuk olup, üstelik oksijen de azdır. Yapılan araştırmalar mânâsız gibi görünen bu hadisenin arkasında Yaratıcı'nın bu küçük kuşa bahşettiği nimeti ortaya çıkarmıştır. Kuş bu yükseklikte kendisinin asıl gitmek istediği yer olan Güney Amerika'ya esen rüzgarları bulmakta ve bu rüzgarlar sayesinde üç gün üç geceden biraz fazla bir zaman içinde hiç durmadan 3800 kilometre yol kat ederek tam istediği yere varmaktadır.

Bu küçük kuşun her yıl tekrarladığı bu başarıyı bilginler büyük bir hayranlıkla ve alakayla müşahede etmektedirler. Kuşun bu müşahedeler esnasında tespit edilen; yolculuk için en münasip havayı beklemesi, kendisini Güney Amerika'ya götürecek olan rüzgarı bulmak için tam zamanında yükselmesi ve bahis mevzuu rüzgarlardan istifade etmek için okyanusun üzerindeki doğru noktayı seçmesi gibi hususiyetleri bilginler tarafından açıklanamamakta ve cevabı araştırılmaktadır.
Siyah başlı bülbülün bu yolu tercih etmesinin iyi bir sebebi de bulunmaktadır. Güney Amerika'ya denizden gitmek, adadan adaya dolaşmaktan daha kısa sürmektedir. Ayrıca yırtıcı kuşlarla karşılaşma ihtimali çok azalmaktadır. Siyah başlı bülbül, bir yarış atının 80 saat müddetince dakikada iki kilometre kat etmesine eşdeğerde olan bu uçuşunu Yaratıcı'mızın kendisine bahşettiği hususi metabolizması yardımı ile hiç durmadan yapabilmektedir. Bu kuş vücut yağı yerine petrol yakmış olsaydı, bir litre ile 300 bin kilometre mesafeyi kat edebilirdi.
Dr. Emin Manisalı