Sağır Kulaklardaki Nağme

İnsanlık için işitme problemleri o yaratıldığından buyana devam edegelmiştir. Mikro elektronik cihazların gelişmesiyle arızalı kulakların çalıştırılabilmesi için bir adım daha atılmıştır. Bu cihazlar iç kulaktaki salyangoza bağlanır. Bir imalatçı firma, şekilde görülen tek kanallı cihazın itibar göreceğini ummaktadır. Daha geliştirilmiş dört ve sekiz kanallı yeni tip cihazlar da diğer imalatçılar tarafından yapılmış olup Stanford Üniversitesi'nde denenmektedir. Bu cihazların hepsi muhtelif tıp merkezlerinde arızalı kulaklara takılarak klinik tecrübeye tabi tutulmaktadır.

Kulak salyangozuna takılan cihazdan Amerika'da yaklaşık olarak 300.000 kişi faydalanmaktadır. Birkaç tip sağırlık çeşidinden birisi olan sensorineural sağırlık, kulak salyangozu içinde kohlear kanal boyunca uzanan tüylü his hücrelerinin yeterli vazife göremeyişinden ileri gelmektedir. Sağlıklı kulaklarda bu tüyler, ses dalgalarını elektrik sinyallerine çevirerek bu titreşimlerin işitme sinirleri aracılığıyla beyindeki işitme merkezine iletilmesini sağlarlar.

Şekilde görülen tek kanallı cihazdan uzanan çok küçük bir mikrofon, kulağın uygun bir yanına yerleştirilir. Mikrofondan gelen elektrik sinyalleri cihaz tarafından değiştirilerek kulağın arkasındaki deri üstüne yerleştirilmiş vericiye taşınır. Deri üstündeki bu verici elektronik parça, gelen sinyalleri yaymaya başlar. Deri altına yerleştirilmiş sinyal alıcı elektronik parçadan iki tane elektrod uzanmaktadır. Bu elektrodlardan birisi topraklama vazifesi görür, diğeri ise oval pencere denilen yerden kulak salyangozu içine girer.

Mikrofona herhangi bir ses geldiği zaman elektrik akımı topraklama elektrodu ile kulak salyangozu içindeki elektrod arasında akar ve böylece işitme sinirleri uyarılmış olur. Bu cihazla teçhiz edilmiş "sensorineural" sağırlıktan şikâyetçi kimseler taksi kornaları veya hızla çarpılan bir kapı sesi gibi sesleri işitebilmektedirler. Bu kimseler, aynı zamanda sesin azlığı veya çokluğundaki değişmeleri ve konuşma ritimlerini de duyabilmektedirler. Bu cihaz, henüz karşılıklı konuşmaların anlaşılmasında yetersiz kalmaktadır. Ancak sesleri arıtan çok kanallı bir cihazın bu imkânı sağlayabileceği düşünülmektedir.

Mikrocihaz, çok kanallı cihazlarda, elektrik sinyallerini farklı frekans aralıklarına denk gelen bantlara ayırır. Bir kaç tane elektrod, salyangoz içine herbir bant ayrı bir elektroda sinyal gönderecek şekilde yerleştirilir. Sinyalin frekans bantlarına ayrılması, salyangoz içinde, anlaşılabilir konuşma sinyallerinin yeniden meydana gelmesini sağlayabilecektir. Ancak, böyle bir cihaz bile normal insan kulağının vazifelerini görebilmekten çok uzaktır.

Yirminci yüzyıl insanı böyle bir arızanın kısmen giderilmesini takdirle ve hayranlıkla karşılamaktadır. Ancak, bir o kadar takdir ve hayranlıkda, fıtrisine, arızasızına ve onu şekillerin en mükemmeliyle yaparak, inşa edip, ortaya koyan muhteşem Sanatkâr'ına karşı duyulmalı değil miydi?

Scientific American'dan tercüme

Abidin Harman