Mayıs 1980 · s. 18 · 1 dakikalık okuma
Rengarenk Motifler


Nakış nakış, damga damga, mühür mühür sanatları ile kâinatı küçükten büyüğe muhteşem bir tablo gibi ören mahir sanatkâr, hayretengiz ölçü ve denge harikaları ile kendi varlığını gözlerle beraber kalb ve vicdanlara da ilan ediyor. İşte bazıları;
Dairevi Simetri:
Mükemmelliği belirten, çok eski bir sembol olan daire, dairevi simetriğin esasını teşkil eder. Bu şekle misal olarak gezegenlerin, daireye yakın bir yörüngeyle güneşin etrafında dönmesini gösterebiliriz. Birçok çiçekler ve deniz mahlûkları da, dairevi bir şekilde canlının merkezinden her yönde gelişme göstererek büyürler. Daireyi üç buutlu olarak ele alırsak küre meydana gelir. Dünyamızın şekli ve suyun serbest bir durumdan su damlacığı şekline gelmesi misal olarak gösterilebilir.
Bilateral Simetri:
Tabiatta en çok rastlanan simetrik şekil, bilateral simetridir. (iki taraflı simetri şekli) Mahlûkatın büyük bir kısmında (bitkilerde, hayvanlarda ve insanlarda) canlının gelişme yönünde tam ortadan bir çizgi çektiğimizde, iki tarafın birbirinin aynısı olduğu göze çarpar. Bu tip simetriye bilateral simetri denir.
Merkezi bir noktadan her yönde gelişme özelliğine sahip olan kürevî organizmalardan farklı olarak bilateral organizmalarda canlı, ekseriyetle tek yönde gelişme gösterir.
Bir haritadan bakıldığında, bilateral simetri nehirlerin ve onlara dökülen kolların meydana getirdiği şekillerde de görülür. Bu şekiller bir yaprağın damarlarını andırır. Buna rağmen nehir sistemlerinde görülen simetri, hiç bir zaman canlılardaki gibi mükemmel değildir.
Poligonal Simetri:
Çok kenarlı geometrik şekiller, tabiat- ta çok az olarak tahmin edilmekte ise de aslında o kadar nadir değildir. Bu şekiller ekseriyetle cansızlarda, (mesela kristallerde) bitkiler, böcekler ve sürüngenlerde görülür. Hayvanlarda poligonal şekiller, pul pul kabarık bir tarzda toplu vaziyette deri üzerinde görülürler. Vücudu pullarla kaplı hayvanlar fazla hareket kabiliyetine sahip olmamakla beraber sık sık değiştirdikleri derileri ile kendilerini bulundukları zeminin rengine uydurup, gözden kaçmakta ve bu şekilde kendilerini düşmandan rahatlıkla koruyabilmektedirler.
Bu şahane şekillerle kâinat kitabının her tarafına imzalarını atan Yüce Sanatkârın huzurunda hayret, hürmet ve muhabbetle eğiliyoruz.
Amazing World of Nature’den Mehmet Ali Dirik