Sızıntı Arşivi

Ekim 1989 · s. 23 · 1 dakikalık okuma

Patates Bitine Karşı Tedbir

Hüseyin Aygün · Tabiat

ek89

Discover'den Hüseyin Aygün

Yabani patatese konan bu bit muhtemelen oradan kurtulamayacak; çünkü orada, günümüzün dev laboratuvarlarında zorlukla üretilebilen kaliteli yapıştırıcılardan daha mükemmel bir yapışkan sıvı onu felçetmek üzere bekliyor. Her canlıya kendine has bir müdafaa sistemi veren Yüce Yaratıcı, patatese de haşerelerden korunması için mükemmel bir silah vermiştir.

Birkaç yıldır bir grup bilim adamı Bolivya dağlarında yetişen ve böceklere karşı müdafaada hayret verici bir hususiyete sahip olan yabani patatesler ile normal patateslerin melezleştirilmesi mevzuu üzerinde çalışıyordu. Yabani patateslerin yapraklan mikroskobik, uzun ve ucunda kesecikleri olan kıllara sahiptir. İki farklı tipte olan bu kıllar, birlikte plastik yapıştırıcısının iki maddesi gibidirler. Bunlardan biri çıkardığı sabit, yapışkan kimyevi bir sıvı ile böcekleri kaplar ve tuzağa düşürür. Böcek bu sıvıdan kurtulmak için hareket ederken diğer çeşit kıllara değer. Kırılgan bir hususiyete sahip olan bu kıllar, böceğin dokunması ile kırılır ve enzim çıkarmaya başlar. Bu enzim ilk sıvı ile karışınca katılaşır. Böceğin ayakları da bu maddeyle kaplanınca böcek kolay kolay yürüyemeyecek bir hale gelir. Zamanla hiç kıpırdamayacak duruma gelen böcek, ağzının da bu madde ile kaplanmasıyla açlıktan ölür.

Bu yapışkan kıllar, patatese zararlı olan yaprak bitleri ve benzeri türdeki böcekleri öldürmesi ile ürünleri muhafaza edici bir rol oynar. Bilim adamları, yakın zamanda yaptıkları çalışmalarla daha kaliteli melezler üretmeyi başarmışlardır. Böylece patateslerin islahı yoluyla, birçok yan tesiri olan kimyevi böcek ilaçlarının daha az kullanılacağı tahmin edilmektedir. *