Sızıntı Arşivi

Şubat 1993 · s. 29 · 1 dakikalık okuma

Örümcekteki Hız Rekoru

Zülfikar Mutlu · Arş.Gör. · Tabiat

ÖRÜMCEKTEKİ HIZ REKORU

Bir kum tepesinden aşağı doğru eğiliyor, sonra hızla dönerek yüzlerce metrelik yolda ilerlemeye başlıyor. Bu sırada o kadar hızlı dönüyor ki dönen şeyin ne olduğunu anlayamıyorsunuz. Bu bir “Altın Tekerlek Örümceği”dir.

Afrika’nın Namibia çölünde yaşayan birçok örümcek nev’inden biri olan bu örümcekler, en büyük düşmanı olan yaban arılarından kurtulmak için, kendilerini bir disk haline getirip, tekerlek gibi dönerek kaçmaktadırlar. Bu örümceğin sekiz bacağının da aynı uzunlukta olması onun top şeklini almasını kolaylaştırmaktadır. Böylece tekerleğin hayvanlar arasında kullanılışının ilk örneğini teşkil ediyor gibidir.

Yuvalarını kum tepeciklerine yapan dönen örümcekleri, yaban arılan tarafından sokulduğunda ölmemekte fakat felç olarak hareketsiz halde kalmaktadır. Bundan sonra arı, yumurtasını hareketsiz haldeki örümceğin üzerine bırakmaktadır. Yumurtadan çıkan yaban arısı yavruları üzerinde bulundukları taze et kaynağı olan felçli örümceği yiyerek beslenmektedirler. Bu şekilde kötü bir akıbete uğramamak için sevk-i İlahi ile örümceklere yuvalarını kum tepeciklerinin en yüksek noktalarına yapmaları öğretilmiştir. Böylece yaban arılarından yuvarlanarak kaçma işinde tepenin yüksekliğinden ve eğiminden de yararlanmaktadırlar. Araştırmalar, tepenin eteklerine yuva yapan örümceklerin daha kolay yakalandıklarını göstermiştir. Örümcekler yuvarlanmaları esnasında bir saniyede 44 devir yapabilmektedirler. Bu da saatte 300 kilometre hızla giden bir arabanın hızına eşit bir hız demektir.

Enteresan olan husus, tepenin eğimi ile dönüş hızı arasındaki münasebeti bu akılsız ve şuursuz örümceğin nasıl bilebildiği ve yuva yapma yerini en iyi şekilde tesbit edebildiğidir.

Arş.Gör.Zülfikâr MUTLU