Ölçü veya Yoldaki Işıklar

İyi bir mektep, fertte fâzilet duygularını inkişaf ettiren, müdâvimlerine ruh yüceliği kazandıran bir melekler otağıdır.

Talebelerine hoyratlık aşılayıp onları canavarlaştıran mektep görünümlü bir kısım taş-toprak yığınları ise, öyle birer çiyan yuvasıdır ki, asırlardan beri ters işleyen bu uğursuz yuvalar karşısında insanımız hep ızdıraptan iki büklüm olagelmiştir.

* * *

Her gün, ilim adına, çırağını bin şüphe ve tereddütte boş boşa bırakan öğreticiye muallim denemeyeceği gibi; talebesini bir lâboratuar ciddiyeti içinde doğru neticelere götüremeyen mektebe de mektep denemez.

* * *

İman ve ümit, huzurun ilk şartıdır.

Vicdanen itminana erememiş, gönlünde kendi cennetini kuramamış kimselerin huzurlu olması düşünülemeyeceği gibi, geleceği ümitle bekleyen ve o mutlu istikbalin hazlarıyla gönlünde cennetler kuranların da huzursuzluğu sözkonusu değildir.

* * *

Hiç birşey bilmeme, gencin elini kolunu bağlayıp onu müdafaadan mahrum bırakır; yanlışın ve kötünün öğretilmesi ise felç eder.

* * *

Gençlere öğretilecek şeylerle, onları birer hafıza hamalı kılmaktan ziyâde, yaş ve kültür durumları nazarı itibara alınarak gördükleri nesnelerin ötesindeki gayeler hissettirilmeli ve onlara, öğretilmek istenen hususlar, hazmedebilecekleri ölçüde verilmelidir.