Ölçü veya Yoldaki Işıklar

Varlığa sadece gözleriyle bakanlar, onu ancak, gözlerinin ihatası ölçüsünde kavrayabilirler.

Eşyayı basiretle didik didik edenlerdir ki, arının çiçeklerden bal-özü topladığı gibi, onlar da, herşeyden şeker-şerbet mânâlar çıkarabilirler.

* * *

Basiret, akıl demek olmadığı gibi düşünce de değildir.

Düşünmek, akıl ve aklın semerelerini aşkın olduğu gibi, basiret de, düşüncenin çok ötesinde ilahî bir melekedir.

* * *

İnsanı hayvanlardan ayıran şey, onun şuuru, basireti, sonra da ilham ve hikmete mazhariyetidir.

Bu hasselerden mahrum olanların şekli ne olursa olsun, olmaları gerekli olan son noktaya ulaşamamış sayılırlar.

* * *

Göz, baktığı kimselerin şekil, sîma ve kâmetlerini görür.

Basiret, bunların ötesinde, ahlâk, fazilet ve ruhun derece-i kıymeti gibi şeyleri de sezer.

* * *

Gözler, eşya ve hadiseleri dış yüzleri ve maddi yanlarıyla, basiret ise, muhtevâ, fâide, gâye ve hikmet gibi iç yüzleriyle de görür, tanır ve kavrar.