Metal Yiyen Bitikiler

METAL YİYEN BİTKİLER

Her problemin çözümünün gizli veya açık olarak varolduğu bir ortamda yaşayan insanoğlu, dünya nimetlerinden daha fazla istifade edebilmek için kendi rahatlığını sağlayacak tarzda geliştirdiği teknolojik yeniliklerin ortaya çıkardığı problemleri, yine aklını kullanarak bazen teknolojiden istifadeyle bazen de içinde yaşadığı dünyadan bulduğu ipuçları ile çözüme kavuşturmaya çalışmaktadır.

Bunlardan birisi olan nükleer enerji santralleri, sağladığı yüksek enerjinin faydalarının yanı sıra, çeşitli hatalar neticesinde meydana gelebilecek patlamalarla da büyük tehlikeler oluşturmaktadır. Hepimizin bildiği bir nükleer kaza olan Çernobil hadisesi sonrasında, çevredeki bahçeler ve göletler yoğun bir nükleer kirlenmeye (radyoaktif atıklar) maruz kalmıştır. Bu yoğun kirlenmenin tabii sonucu olarak burada yaşayan canlı sistemlerin yok olacağı konusunda herkes hemfikirdi. Fakat beklenenin aksine son derece radyoaktif metaller olan sezyum ve stronsiyum ile kirlenmiş suyla sulanmış ayçiçekleri ölmemiş, aksine kökleriyle sudaki sezyum ve stronsiyumu bünyesinde toplayarak büyümesine devam etmiştir.

Bu tesbitten sonra, ağır metallerle kirlenmiş su ve toprakları temizlemede ayçiçek bitkilerinin etkili ve ucuz bir yol olduğu düşünülmüştür. ABD’de New Jersey’de bitki bilimcisi olan İlya Raskins bu yeni tekniği “Phytoremediation” (bitkilerle tedavi ve iyileştirme) olarak adlandırmış. Aslında ağır metallerle kirlenmiş toprakların ve suların temizlenmesi son yirmi yıldır çevre bilimcileri tarafından bakteriler kullanılarak çözümlenmeye çalışılıyordu. Fakat bu radyoaktif ağır metallerin zararsız hale getirilmesinde, bitkilerin bakterilere karşı bazı üstünlükleri vardır. Mesela, bu bitkiler çok miktarda metali köklerinde depolayabiliyor ve daha sonra yakılıp imha edilebiliyor.

Hindistan hardalı isimli bir başka bitkinin ise kontamine olmuş toprakları temizlemede, ayçiçeklerine nazaran daha etkili olduğu bilinmektedir. Hindistan hardalı, topraktaki kurşun gibi ağır metalleri köklerinde değil yapraklarında depolamaktadır. Ağır metal deposu haline gelen yapraklan daha sonra toplayıp imha etmek oldukça kolaydır. Bu bitkilerin su ve topraktaki ağır veya radyoaktif metalleri temizlemede ekonomik bir yol olduğunu göstermek için Raskins beşi ABD’de, biri Çernobil’de olan altı atık toplama merkezinde denemeler gerçekleştirdi. İlk sonuçlara göre bu bitkileri kullanarak kirleticileri temizleme, maliyetlerde geleneksel metotlara kıyasen % 50-% 80 oranında bir kazanç sağlamaktadır.