Mayıs 1991 · s. 154 · 3 dakikalık okuma
Kuş Tüylerindeki Büyü

"Kalifornia'nın batı kayalıklarında oturarak, güneye göç eden kuşların muntazam yolculuklarını seyrediyordum. Yağmur damlaları ayaklarımın altındaki taze çimleri ıslatıyor, ıslak yapraklar su damlalarının ışıltılarıyla parlıyordu. Bu esnada beyaz renkli küçük bir tüy dikkatimi çekti. Yakından baktığımda, üzerindeki su damlalarının tüyün karmaşık yapısını mercek gibi net bir şekilde gösterdiğini fark ettim. Tüy, bir pelikanın göğsünden kopmuştu. Büyüteç vazifesi gören yağmur damlalarının arkasında, tüydeki diken ve lifleri görebilmek mümkündü."
Rengârenk tüyleri, binbir çeşit sarkıları, gökyüzünde süzülüşleri ile kuşlarJdaima insanların ilgisini çekmiştir. İnsanlar, kuşlar gibi kanatlanıp uçmak istemişler, âdeta bunun bir emaresi olarak kuş tüylerini uzun bir süre süslenmek için kullanmışlardır. Malenozya yerlileri için başlıklarına taktıkları kuş tüyleri, sürat ve kuvvet demektir.
Kuşlar âleminde dikkatimizi çeken estetik unsurlardan biri ve güzelliğin bütünleyicisi olan tüyler, temelde bir protein olan ve keratin adı verilen bir maddeden yapılmışlardır. Keratin, derinin alt tabakalarındaki yaşlı hücrelerin, yerlerini genç hücrelere bırakarak, dış tabakalara doğru ilerlemeleri, besin ve oksijen kaynaklarından uzaklaştıkları için ölmelerinden sonra içlerinde oluşan sert ve dayanıklı bir maddedir. Kuşlar dışındaki omurgalılarda da oluşan keratin, derinin üzerinde yeni koruyucu bir tabaka meydana getirir ve bir müddet sonra dökülür. Ancak kuşlarda, keratin parçacıkları kuvvetli bağlar oluşturarak kuş tüylerini meydana getirirler. Kuşun hayatını idâme ettirebilmesi için tüylerin daima temiz ve bakımlı, her an kullanıma hazır olması lâzımdır.
Kuş tüyleri aynı zamanda bir sıcaklık regülatörü olarak çalışırlar. Tüyler, kuşların uçmasını sağladığı gibi, soğuk havalarda hayvanların tüylerini kabartarak ara boşluklarda sıcak havayı hapseder ve ısı alışverişini engelleyerek mükemmel bir koruyucu vazifesi görür. Hava iyi bir yalıtkan olduğu için kuşun vücut ısısının kaçmasına engel olur. Sıcak günlerde kuşlar tüylerini vücutlarına iyice yapıştırır ve bu yolla serinlemeye çalışırlar.
Memeli hayvanlarda vücudun sıcaklık, su, tuz dengelerini ayarlamaları için derilerinin birçok yerine serpiştirilen yağ ve ter kesecikleri kuşlarda bulunmaz. Bunun sebebi yağ ve terin tüylerin altından gelmesi halinde tüylerin birbirine yapışmasına sebeb olması ve tüylerin düzenini ve şeklini bozmasıdır. Her canlıya bulunduğu şartlar içerisinde hayatını devam ettirebilmesi için gerekli hususiyetleri veren Kudret, kuşlara da değişik yerlerde birçok kere sadece bir tane ve kuşun kuyruğunun dibinde bulunan hususi bir yağ kesesi vermiştir. Kuş, gagası ile bu yağdan bir miktar alır ve tüylerinin üzerini yağlar. Bu yağ, yüzerken veya yağmur altındayken suyun deriye ulaşmasına engel olur.
Eline tüy alan herkes tüyün o zarif ve hafif yapısını bilir. "Tüy gibi hafif" sözü bunu destekler mahiyettedir. Yine de bu hafifliğin yanında teknik bir mükemmellik söz konusud
ur. Bir turna kuşunun örtü tüylerinin yalnız birinde 650 ışın tüyler, bunlara bağlı 600 adet karşılıklı ince tüyler ve bu tüyleri birbirine bağlayan 390.000 çengelden meydana gelmiştir. Çengeller bir fermuarın iki tarafı gibi birbirine kenetlenmiştir. İnce bir mühendislik işi olan bu yapı sayesinde, kuş kaba bir bakımdan sonra çabucak uçuş vaziyetine gelir. Küçük bir yağlama hareketiyle kanatların su geçirmez hale gelişi ise, son derece mükemmellik arz etmektedir.
Kuşlarda renkler, genellikle siyahtan açık kahverengiye doğru değişen melaninler sayesinde oluşur. Diğer renkler ışık kırılmasıyla meydana gelir.Papağandaki mavi, yeşil ve metalik renkler böyledir.
Ne zaman yerde bir tüy görsem, onu uzun bir süre incelemeden duramam. İlâhi Sanatın gözler önüne serdiği muhteşem sergi, neticede bizleri o eşsiz güzellik karşısında hayran bırakmaktadır. Eğer siz de bir kuş tüyü görürseniz, aynı şeyi yapın. İncelediğinize değecektir...