Kitaplar Arasında

Orta Asya Türk Devletlerinde Ordu ve Savaş Stratejileri

Mustafa Kalkan, Kaynak Yayınları, İzmir 1995

Günün şatafatlı görüntüsüne, geleceğin büyüleyici hülyasına rağmen tarihin sesi hemen her zaman dinlenilmelidir. Bu sesin tec­rübe dolu dünyasından beslenmek ve onda doyuma ulaşmak, bugün ve yarınlarda atılacak adımların sürçmemesinin bir teminatı olacak. Tarihin bu sesine uyanmak" derken, herhangi bir milletin sadece kendi geçmişiyle sınırlı bir öğrenmeyi kastetmiyoruz, insanlık tarihinin bütününün bilinmesi gerektiğini söylemek istiyoruz. Çünkü bir an­lamda ‘herhangi bir milletin tarihi bütün insanlığın tarihidir ya da evrensel bazda kendisinden istifade edilebilecektir bilgi ve tecrübe bi­rikimidir’ denilebilir. Uzak Doğu, Avrupa, Afrika, Orta Doğu ve Asya tarihlerinin bilinmesinden ilgili herkes çok şeyler kazanır.

Kaynak Yayınları da herhalde bu görüşte ki, Orta Asya tarihine açılan bir pencere olan bu kitabı yayınladı: Orta Asya Türk Dev­letlerinde Ordu ve Savaş Stratejileri... Bu çalışma tarihçi Mustafa Kalkan’ın doktora tezi...

Bugünkü sosyal bilimci ve tarihçilerin Asya’nın bir kez daha uya­nışından bahsettikleri şu zamanlarda, böyle bir çalışmanın ortaya ko­nulmuş olması çok önemli. Zira Asya kıtası, asırlarca dünya tarihine hâkim olmuş bir coğrafyaydı; fakat ilim âlemi 19. yüzyıla kadar bu coğrafyanın tarihini araştırmamış, âdeta unutulmaya terk etmişti. Ya­pılan araştırmalar sonucunda, insanlığın tarihî gelişiminde etkili olan kültürel ve teknolojik ilerlemelerin büyük çoğunluğunun bu kıtadan alı­narak gerçekleştirildiği görülecekti. Bu sebeple bu dönemi araştırmak, yetişen yeni neslin görevidir. Dünya tarihinde önemini koruyan Türk mührünü bulmak ve bunu ortaya çıkarmak, büyük araştırmalar ve yıl­ların getireceği çalışmalarla mümkündür.

Coğrafya, iktisat, zooloji, psikoloji, sosyoloji, istatistik ve tarih felsefesi gibi tarihin anlaşılmasına yardımcı olan ilim dalarından da faydalanan bu kitap, kanaatimizce bu istikamette atılan önemli bir adımdır. Orta Asya Türk Devletlerimde içtimaî yapı ve Türk ordusu, askerî ve kültürel mücadeleler, Tük ordusunda idarî yapı, yaya ve sü­vari birliklerinin savaş aletleri, Arap dünyasında Türklerin askerî nü­fuzları ve siyasî etkinlikleri, savaşları yönlendiren amiller, dünyada de­ğişen güç dengeleri ve savaş stratejileri gibi geniş bir yelpazeyi içine alan bu çalışma, Türk milletinin ayırıcı vasfı olan askerî kabiliyetiyle birlikte onu o yapan diğer vasıflarını da anlatmaktadır.