Kelebek Kanadında Gizlenen Sır

Muhteşem renk ve şekillere sahip kelebek, kanadıyla bizi hayretler içinde bırakıp, bu hislerle bizi tefekkür ufkuna yükseltmektedir. Yazın, üzerindeki harika sanat nakışlarıyla dikkati üzerine çeken kebekteki bu tablo acaba nasıl gerçekleşmektedir? Üstelik günümüze dek yüzbinlerce araştırma yapılmış ve hiçbir kelebeğin bir diğerine benzemeyip, her birinin ayrı incelik ve güzellikler sergilediği ortaya çıkmıştır.

Kelebeğe adeta bir alamet-i farika olarak bahşedilen bu renk ihtişamı, kanadındaki çok küçük pullardaki renk oyunları sayesinde gerçekleşmektedir. Bu pulların bir kısmı tamamen renkli olup renklerini pigment denilen boya maddeleri meydana getirmektedir. Bir kısmı ise renksiz olup parlama ve yansıtma özelliklerine sahiptir. Kanatlardaki bu pullar, üst üste gelmiş ince tabakalardan meydana gelmektedir. Renksiz pullar üzerine ışık geldiğinde sürekli değişik renkler oluşur. Sebebini ise şöyle izah edebiliriz: İnce tabakalar ışığı farklı derecelerde kırarak renk tayflarını ayırırlar. Işığın düşme açısına bağlı olarak tayfın belirli renkleri geçer, diğerleri ise yansır.

Kelebek kanadı sadece bir sanat eseri olmayıp, kendisine bahşedilen ince nakış ve güzelliklerle Yaradan’ına ait isimlerin tecellilerini göstermekte, böylece O’na ayinedarlık yapmaktadır. Kelebeğin kanadındaki enteresan ışık oyunlarından alınan ilham bizlere cam teknolojisinde yeni buudlar kazandırmıştır. Bir Alman cam firması, bu prensibi uygulamaya geçirmiş ve mamülleriyle insanoğlunun hizmetine sunmuştur. Bunlara misal, enterferans filtreleridir. Bu filtreler, sayıları otuza varan renksiz, ince tabakaların üst üste bir cam üzerine getirilmelerinden oluşmakta, daldırma işlemiyle veya yüksek vakumda buhar vermekle elde edilmektedir. Tabakaların çeşidi, kalınlığı, sayısı ve dizilişi, filtrenin tayf özelliğini, diğer bir ifade ile, hangi renklerin geçirileceği veya yansıtılacağını belirler. Tabakaların her biri 1/1000 milimetreden daha ince olduğundan istenilen hemen hemen her çeşit filtre yapılabilmektedir. Bu filtrelerle ne derece renk cümbüşü elde edilebileceğine, yine bizzat kelebekler misal teşkil etmektedirler. Kelebeğin göz zevkimizi okşayıp bizi tefekküre sevk etmesi yanı sıra, kanadındaki sistemden ilham alınarak yapılan enterferans filtreleri, yaygın bir şekilde günlük hayatımıza girmiştir. Bunlar mesela, özellikle kan tahlili yapan cihazlarda veya film çekimi yapan kameralarda renk ayrıştırıcı filtre olarak kullanılmaktadır.

Arş. Gör. İsmail DENİZ