Sızıntı Arşivi

Aralık 1986 · s. 455 · 1 dakikalık okuma

Kar, Bitkileri Ve Hayvanları Nasıl Muhafaza Eder

U.Etem Solakoğlu · Tabiat

U. Etem Solakoğlu

Kar müessir bir tecrit edici (izolatör) olup hayvanları ve bitkileri bu hususiyetiyle muhafaza eder. Bilhassa dağlık bölgelerde yaşayan canlıları çeşitli dış tesirlerden korur.

Kar yığınlarının üst kısmında sıcaklık 0°C’dan çok düşük olmasına rağmen, iç kısımlarında donma derecesinin biraz altındadır. Bu hususiyeti kar yığınlarının sıcaklığını aynı seviyede tutar, yani bu sırada yığın in üst taraflarındaki sıcaklık değişmelerine rağmen iç kısımlarda sabit tutulur.

Bazı ilim adamları Amerika‘daki kayalık dağlarda, haziran ayında 4 metrelik kar tabakasının altında tecrübeler yaptılar.Karın dibinde Düğün Çiçeği adıyla bilinen ince yapraklı, nazenin bir çiçeğin tomurcuk açtığını gördüler. Bu gibi zarif dağ çiçeklerinin böyle zor şartlarda çiçek açması ekologlar tarafından hayret verici bir hadise olarak kaydedildi.

Bu müşahadeler neticesinde karın muhafaza edici bir hususiyete sahip olduğu anlaşıldı. Bu çiçeklerin hücreleri donmaya karşı mukavemetli bir yapıya sahipti. Tıpkı bir otomobil antifrizi gibi. Dikkat çekici bir husus da, bitki metabolizmasında büyümeyi temin eden müsait sıcaklığın mevcut oluşuydu. Bitkinin bu zamanda büyümesi ilkbaharın geldiğinin haber vericisi idi. Karın bu harikulade izolasyon hususiyetiyle sadece bitkiler değil hayvanlar da korunur. Aksi takdirde, yüksek dağlarda küçük hayvanların, mesela — 42,­-43 ° C gibi düşük sıcaklıklarda hayatlarını aktif bir şekilde devam ettirmeleri mümkün olamazdı.

Dağlarda yaşayan bariz yaratıklar olan kemirici hayvanlar bu zor şartlarda bile canlı ve aktifdirler. Biologlar, buzlu bir kış günü derin kar tabakalarının altında canlı çayır fareleri buldular. Bu fareler, kar tabakasının altında bulunan labirent şeklindeki evlerinde, hayatlarını fevkalade güzel bir şekilde devam ettiriyorlardı.

Çünkü bu canlılar eğer uzun müddet dışarıda sıfırın altındaki sıcaklıkta kalırlarsa donabilmektedirler.

Karın pek çok değişik faidelerinin yanında böyle bir vazife ile de istihdam edilmesi, kar altında kalan toprak ve canlılara Rahmet-i İlahi’nin bir tecellisi olduğunu açık seçik göstermiyor mu?