Aralık 1994 · s. 18 · 2 dakikalık okuma
Işıkta Görmeyen Gözler

Yakup Velioğlu
Işık retinaya düşer düşmez buradaki çubuk ve koni şeklindeki özel hücreler uyarılır. Hemen ardından bu uyarımlar, ganglion hücreleri aracılığıyla iki hususi yoldan akmaya başlarlar. Daha sonra iki nehrin birleşmesi gibi birleşen bu yollar, beynin altındaki özel bir bölgeye uyarımları teslim ederler. Burada renkler tespit edilir: Maviler, kırmızılar ve yeşiller teker teker belirlenir. Sonra sinir hücreleri, uyarımları beynin arka tarafındaki “görme korteksi”ne ulaştırır. Burada da şekiller belirlenir: Çiçekler çimenler ve gökyüzü ayrı ayrı teşekkül eder. Hafızadaki mevcut tecrübelerle hemen reaksiyona geçilir: Koklamak için hareket edilir, gülümsenir, düşüncelere dalınır veya gözyaşı dökülür. On yaşındaki bir çocuğun mucizelerle dolu güzelim gözleri kapanıyor. Yaşlılıktan veya hastalıktan, kataraktan veya damar tıkanmasından değil, küçük bir metal parçasının kalbine saplanması sonucu bu çocuk, kapatıyor gözlerini Bosna’da. Büyük Mahkeme’de davası görülünceye dek kapatıyor...
Bir sokak lambasının altında durmuş etrafı seyreden başka bir çocuk, etrafında neler görüyor neler: Arabalar, otobüsler, insanlar akıyor çevresinde. ARABA!
Kortikal hücreleri dikkat sinyalleri gönderiyor: Kaldırımdan aşağı inme sakın! Zihnindeki imajlar canlanmaya başlıyor. Parmağını sallayan annesi ve öğretmeni. Aman, sakın ineyim deme! Gözleri kaldırım taşının yerini tespit ediyor. Ayakları taşın üzerinde. Tekerlekler yanından hızlı hızlı dönerek geçip gidiyor. Annem ve öğretmenim memnun olacak diye düşünüyor çocuk. Ama dudaklarındaki tebessüm yarım kalıyor. Kafatasını sarsan bir plastik mermiyle yere yığılıyor bu çocuk da Filistin’de. Artık gözleri kapalı. Ayaklarına da mesaj gönderilmiyor. Şeffaf korneanın artık nemli kalmasına gerek yok. Salgı bezleri, gözyaşı salgılamayı bırakıyorlar. Retinalarındaki 10 kat hücrenin de işine son verilmiş. 7 milyonu renklere. 100 milyonu ışığa hassas bu hücreler de çalışmıyor artık.
Keşmir’de müslüman bir delikanlıya işkence yapmışlar. Normalde göze daha fazla ışık girsin diye karanlıkta iyice açılan gözbebekleri, bu sefer acıyla açılmış, kocaman olmuş. Belki de yakında onun da gözleri kapanacak. Görüntülerin şeklini bozmadan mükemmel bir şekilde aktaran, uyum kabiliyeti çok yüksek, hassas mı hassas mercekleri de artık vazife yapamayacak.
Bir gencin maddî gözleri çok sağlıklı. Ne miyop, ne hipermetrop ne de astigmat. Kartal gibi etrafı seyrediyor. Ama manevî gözleri kör olmuş. Harama nazar, hassas maddî hücre, doku, sinir ve merceklerden çok daha hassas olan manevî fakültelerini darmadağın etmiş. Maneviyata açık yaratılan gözleri kapanmış. Belki de âmâlardan daha kör, felçlilerden daha duyarsız ve ölülerden daha cansız.
Maddî gözleri kapanan mazlumlar, bizlere bakıp gözlerini kapatıyorlar. Manevî gözleri kör olmuş talihsiz gençler, bizleri intizar ediyorlar. Gözlerimizi ve gönüllerimizi, zihinlerimizi ve ellerimizi açalım da daha fazla bekletmeyelim onları, ne olur!