Mayıs 2002 · s. 204 · 3 dakikalık okuma
Internet'ten Sağlık Haberleri
İ. Hakkı İhsanoğlu · Prof. Dr. · Tıp
Balık yağı kalp sağlığına faydalı. Balık yemek hem kadınlar hem erkekler için (kalp hastalığıyla ilgili olan herkesi için) kalp hastalığı ile ilişkili ölümlerden korunmaya yardımcı olabiliyor. Balıktan hoşlanmıyorsanız, balık yağı da aynı faydaları sağlayabilmekte. Balığın faydası ihtiva ettiği omega-3 yağ asitlerinden kaynaklanmaktadır. Amerikan Kalp Cemiyeti haftada 2-3 porsiyon somon, lüfer, uskumru, ton balığı, kılıç balığı ve sardalya gibi yağlı balıkların yenilmesini tavsiye etmektedir. Bu balıklar omega-3 yağ asidi açısından daha zengindir. Balığın kalp üzerine faydaları yeni yapılan 3 önemli çalışmada bir kez daha gösterilmiştir:
1) Yirmiikibin kişinin katıldığı bir çalışmada (New England Journal of Medicine); kalp hastası olmayan erkeklerin, balıkta bulunan yağ asitlerini büyük miktarlarda tüketiyorlarsa, ani kalp kaynaklı ölümlerden daha fazla korundukları gösterildi.
2) Seksendörtbin kadının katıldığı bir çalışma (Journal of the American Medical Association), düzenli olarak balık yiyen kadınlarda kalp hastalığından ölüm riskinin düzenli olarak balık yemeyen kadınlara göre üçte bir daha az olduğunu gösterdi.
3) Onbirbin kişinin incelendiği bir başka çalışmada (Circulation), kalp krizi geçirmiş kişilerden balık yağı ihtiva eden preparatları (günde 1 gram) kullananlarda kullanmayanlara göre tedavinin ilk 4 ayında kalp hastalığından ani ölüm riskinin yaklaşık % 50 daha az olduğu ortaya konuldu. Bu hayat koruyucu etki, muhtemelen aritmi olarak bilinen ve öldürücü olabilen düzensiz kalp vuruşlarının azalmasına bağlıdır. Kalple ilişkili ani ölümlerin çoğuna aritmiler yol açmaktadır. (InteliHealth 10.4.2002, WebMD 8.4.2002)
Demir eksikliği olan kadınlara demir verilmesi aerobik antrenmanın etkilerini artırıyor. ABD'de yaşayan menopoz öncesi kadınların % 12'sinde kansızlık ortaya çıkmaksızın demir eksikliği vardır ve bu durum dayanıklılık kapasitesini azaltarak, kadınların aerobik antrenmana cevabını olumsuz şekilde etkileyebilir. Sonuçları American Journal of Clinical Nutrition'da yayınlanan bir çalışmada önceden antrenman yapmayan ve demir eksikliği bulunan kadınlarda demir desteğinin dayanıklılık üzerine etkileri araştırıldı. Çalışmaya katılan 41 sağlıklı kadının yaşları 18-33 arasında idi, hepsinde demir eksikliği vardı ama kansızlık yoktu. 6 hafta süreyle 22 kadına 50 mg demir, 19 kadına plasebo (ilaca benzeyen fakat etkili olmayan madde) günde iki defa verildi. Çalışmanın son 4 haftasında, bütün kadınlar haftada 5 gün bisiklet ergometresinde kalp hızlarını maksimum kalp hızının (yaklaşık olarak dakikada 220/yaş) % 85'ine kadar çıkaran 25 dakika süreli egzersizler yaptılar. Demir verilen grubun maksimum oksijen tüketimindeki (dolaşım sisteminin dayanıklılığını gösteren kıymetli bir gösterge) artış, plasebo verilen kadınlardaki artışın iki katıydı. Başlangıçtaki demir değerleri en düşük olanlarda artış en fazlaydı. Çalışma başka açılardan sağlıklı kadınlarda sınırdaki demir eksikliğinin düzeltilmesinin egzersizden elde edilecek faydayı artıracağını gösterdi. (InteliHealth 25.3.2002)
Uygun kalsiyum seviyeleri bazı kalın bağırsak kanseri tiplerinin riskini azaltabilir. Düşük kalsiyum diyeti uygulayanlarda, kalsiyum alımının hafif artırılmasının bile bazı kalın bağırsak kanseri tiplerini yarıya kadar azalttığı gösterilmiştir. Harward'lı araştırmacılar, diyetle kalın bağırsak kanseri arasındaki ilişkiyi, 135.000 kişi üzerinde yaptıkları iki büyük araştırmada incelediler. Günde 700-800 miligram kalsiyum tüketenlerde, sol taraf kalın bağırsak kanseri riskinin % 40-50'ye kadar azaldığı bulundu. ABD'de yılda yaklaşık 90.000 kişi kalın bağırsak kanserine yakalanmakta, 47.000 kişi kalın bağırsak kanserinden ölmektedir. Araştırmacılar bu çalışmada yüksek kalsiyum seviyelerinin etkilerinin araştırılmadığını, ek araştırmaların sonucuna göre kalsiyum alımı konusunda tavsiyelerin yapılabileceğini belirtmektedirler. Kesin olan şey, çok düşük kalsiyum alımından kaçınmanın iyi olacağıdır. Birçok insan yeterli miktarda kalsiyum almamaktadır ve kalsiyumun kemikleri güçlendirmekten başka fonksiyonları da bulunur. Araştırmacı Kraus, kalsiyumun düşük yağlı süt ve süt ürünlerinden alınmasını tavsiye etmekte, ancak yiyeceklerle yeterli kalsiyum alınmadığında kalsiyum ihtiva eden preparatların kullanılmasını önermektedir. Makale Journal of the National Cancer Institute'de yayınlandı. (InteliHealth 19.3.2002)