Nisan 1987 · s. 5 · 2 dakikalık okuma
Hücreler Arası Haberleşme
Arif Sarsılmaz · Doç.Dr. · Biyoloji

Organize olarak düzenli ve mükemmel bir hayat kurmuş olan cemiyetlerde de bu nizamın bozulmadan sürdürülebilmesi için fertler arasında yardımlaşma ve tesanüdün bulunması gerekir. Bu yardımlaşma da ancak fertlerin ihtiyaçlarından haberdar olup birbirini görüp gözetmeleriyle mümkündür. Düşmanlara karsı, haberleşerek birbirini ikaz etme, eksik olan yiyecek ve silah ihtiyacını tamamlama, zayıf olan bölgeleri takviye etme vs. gibi isler ancak fertler arasında sıhhatli bir haberleşmenin kurulmasıyla mümkün olabilmektedir.
İnsan vücudunu da, hücrelerin biraraya getirilmesiyle kurulmuş mükemmel bir cemiyet farzedebiliriz. Bu muhteşem cemiyetteki müthiş nizam ve ahenkli çalışmanın sırlarını keşfedebilirsek; cemiyetimizde meydana gelen meseleleri çözmede faydalı olacak bazı bilgiler elde edebiliriz.
Acaba vücut cemiyetinin fertleri olan hücreler arasında, kanser düşmanına karşı bir haberleşme mevcut mudur? Araştırıcılar hücreleri daha Önce hiç görülmemiş hususiyetieriyle gösteren yeni bir usûl keşfetmişlerdir. Hususi bir boyayla boyanmış hücreler, lazer ışınları yardımıyla tesbit edilmektedir. Bu usûlde, düşük enerjili lazer kullanarak hücreler arasındaki münasebetlerin kompüter ekranında takıp edilmesi mümkün olmaktadır. Ekranda tesbit edilen hadise, oldukça enteresandır. Vücuda giren herhangi bir karsinogen (kanser yapıcı madde) hücreler arasındaki haberleşmeyi sağlayan küçük tüpçükler seklindeki köprüleri parçalamakta ve hücreleri birbirinden tecrid etmektedir. Arkadaşlarıyla irtibatı kesilen hücreler kısa zamanda yozlasarak bünyeye yabancı bir hale gelmekte ve kansere dönüşmektedir. Ayrıca tümör meydana getirici bir madde olan dieldrin'le yapılan tecrübelerde, bu maddenin hücreler arasındaki tüp geçitleri parçaladığı gösterilmiştir.

İnsan vücudundaki hücrelerin, bu gibi düşman saldırılarına karsı birbirleriyle haberleşerek molekül alışverişlerinde bulunuşu ve böylece birbirlerinin durumlarına göre kendilerini ayarlamaları, kompüterlerden binlerce defa daha hızlı bir şekilde harekete geçip, gereken tavrı almaları araştırıcıları hayrete sevketmektedir.
Cemiyetteki bazı fertlerin de kanser hücreleri gibi yaratılış gayesine ve fonksiyonlarına ters bir şekilde, bünyeye yabancılaşmamaları için, diğer fertlerle olan bağlantılarının ve fikir alış—verişlerinin sıhhatli olması gerekir.
Aksı takdirde arkadaşlarıyla olan irtibatını koparan hücrenin molekül alış—verişinde bulunamaması ve bünyeye yabancı hale gelmesi gibi; cemiyette kader birliği yaptığı arkadaşlarından milli ve manevi bağlarını koparan fertlerin de aynı akibete uğraması kaçınılmazdır.
Doç. Dr. Arif Sarsılmaz Hakan Boyacı