Şubat 1988 · s. 23 · 1 dakikalık okuma
Harikulade Şekiller

Üstte görülen ve insanı büyüleyen bu çeşitli manzaralar, süslü böcekler, dönen nesneler matematikçilerin Latince “Fractus” diye adlandırdıkları parçalardan teşekkül etmiş şekillerdir.
Bu terim (Fractus) 1972’de bir IBM matematikçisi olan Mandelbrot tarafından tabiattaki bölünmüş, ayrılmış ve bükülmüş şekilleri anlatmak için icat edilmiştir.
Bu rüyalar ülkesini andıran şekiller ilk bakışta manasız gibi gelebilir. Aslında bu şekiller bir matematikçinin gayet düzenli tabiat hadiselerine dair açıklama ve analizlerini yansıtır. Ünlü bir matematikçi olan Mandelbrot tabiat hadiseleri ile alakalı fonksiyonları bilgisayara vererek bu şekilleri bulmuştur. Matematikçi tabiat hadiselerini açıklayan fonksiyonun bir kopyasını bilgisayara vermiş ve neticede bilgisayarın hususi grafik programını kullanarak bu harikulade şekilleri elde etmiştir. İlk tecrübe Mandelbrot tarafından girintili çıkıntılı kıyı şeritleri üzerinde yapıldı. İlk anda çok küçük gözüken imaj büyütülerek bütün detaylar elde edildi. Burada Mandelbrot’un kullandığı eşitlik, bir lise talebesinin anlayacağı kadar basitti. (D>dt). Bu eşitlik büyük şeylerin içiçe küçük parçalardan meydana geldiğini anlatıyordu. Mesela, bulut kümeleri bulutlardan, nehir bentleri daha küçük bentlerden müteşekkildir. Bu mükemmel resimler matematiğin sanatla ne derece ahenk içinde olduğunu ve tabiattaki kanunların ne derece mükemmel bir nizam içerisinde gerçekleştiğini bilgisayarların dilinden izah ediyor.
Bu derece mükemmel bir şekilde ilim ve sanatın birbirine uyumu Alman fizikçi Gert tarafından Quantum mekaniğinin keşfinden sonra en enteresan gelişme olarak değerlendiriliyor.
Omni’den derleyen: Veysel Özdeniz