Gör, Düşün, İbret Al

GÜNEŞ SİSTEMİNİN EN YÜKSEK DAĞI

Mariner IX feza aracının 90 gün müddetle çekip dünyaya gönderdiği resimlerden, Mars sathında; dünyadaki volkanlara benzer kreterler, derin ve uzun kanallar, dolambaçlı vadilerin bulunduğu anlaşılmaktadır. İnce yapısıyla Mars Semalarına doğru yükselen Arsia Dağı 27 km olup Güneş sisteminin en yüksek dağıdır. Bu dağın volkanlı hususiyetleri, Viking Suni peykinin gönderdiği detaylı resimler sayesinde öğrenilmiştir. Venüs gezegeninden farklı olarak Mars Gezegeninin volkanları sönmüş vaziyettedirler. Mars gezegeninde ayrıca Everest'ten üç kat yüksek (24km) Olympus Dağı ile derinliği 16 km, genişliği 240 km. ve yaklaşık uzunluğu 2000 km. olan bir kanyon sistemi de mevcuttur.

BALİNALAR NİÇİN KARAYA VURUR

Ekseriyetle ölümle neticelenen balinaların kıyı boyunca "karaya oturması," sık rastlanan vakalardandır. Buna sebep olarak kazaen veya intihar şeklinde bir tevil yapılsa da, balina mütehassısı Frank D. Rabson daha tutarlı olan boğulmaktan korkma veya yardım isteyen hemcinslerini kurtarmak gayesini ileri sürmekte ve izahlar getirmektedir. Eğer tek bir balina karaya vurmuşsa, bu durum umumiyetle balinanın yaşı ile alâkalıdır. Kuvveti azalan yaşlı balina hava temini için bir müddet sonra su sathına çıkamayacağını hisseder.Vücudunda oksijen miktarı azalınca kurtuluşu ilk karşılaşacağı kara parçasında arar. Ancak sıcaklık ve kendi vücudunun ağırlığı öldürücü bir tesir icra edeceğinden, balinanın bu gayreti 48 saat sonra ölümle neticelenir.

Rastlanan diğer hâdise, balinaların sürüler hâlinde karaya vurmalarıdır. Yakın bir. zamanda, Tasmanya'da 280 balina karaya vurmuş ve 180 tanesi balıkçılar tarafından kurtarılmıştır. Sebep olarak, teşkil ettikleri büyük bir aile topluluğu içerisinde birbirlerine olan karşılıklı sevgi ve bağlılıktan gösterilmiştir.

Hasta veya yavru bir balina karaya oturduğunda, yardım gelmesi için kuyruğu ile suya vurması kifayet eder. Sinyâli alan sürü hep birden ona yardıma koşarlar. Aralarındaki bu sevgi ve yardımseverlik hisleri onlara pahalıya mâlolur. Akıbetleri, karaya oturmak ve yavaş yavaş ölümü beklemektir.

Bu hâlden kurtarılıp yüzdürülen balinaların tekrar geri dönüp karaya vurmasını Rabson şöyle açıklamaktadır: Kurtarılıp yüzdürülen balinalar suda 5 dakika kendilerine gelemezler. Kendilerini sarhoş gibi hissederler ve dönüp dururlar. Neticede tekrar karaya vururlar.

İşin en kötü tarafı sürü liderlerinin karaya vurmasıdır. Kurtarma İşleminde en önce o kurtarılmalıdır. Aksi takdirde liderlerini kurtarmak için Ölümü dahi göze alan hiç bir balina kurtarılamaz. Onlarda, liderlerini tekrar tekrar kurtarma gayreti, neticede toplu intiharlara sebebiyet verecektir.

Sedat Demirtaş