Fen Ve Teknoloji Dünyasından

ROBOTLAR MARS ÜZERiNDE YÜRÜYECEK!

1996 Kasım ve Aralık aylarında üç yeni uzay aracı (ikisi Amerikan, biri Rus yapımı) Mars yolculuğu için fırlatılacak. Amerikan uzay aracı Pathfinder (Kaşif) beraberinde Sojourner adı verilen 30cm yüksekliğinde ve 11kg ağırlığında küçük bir araç götürecek. Bu minyatür araç, sırtına yerleştirilmiş fotoelektrik hücreler sayesinde enerjisini Güneşten alacak, gece ise kış uykusuna yatacak. Mars yüzeyinde karşılaşacağı ilginç kaya parçalarını küçük bir mekanik kol yardımıyla analiz etmek için her gün birkaç metre yol katedecek. Bu küçük robot Idaho’da (ABD) 15000 yıl önce büyük bir buzul gölünün şekillendirmiş olduğu bir alanda yürüme egzersizleri yaparak hazırlandı. Bu arazinin en önemli özelliği, Sojourner’nin Mars yüzeyinde dolaşacağı Ares Vallis bölgesiyle şaşırtıcı bir benzerlik göstermesi. (Science a Vie, Eyül 1996)

KUZEY’İ KAYBETMEYEN RADAR

Fransa, Almanya, İngiltere, Finlandiya, Norveç ve İsveç’in biraraya gelerek 800 kuzey enlemindeki (kuzey kutup dairesinin hemen altında) Norveç’in Svalbard adasında inşa ettikleri EISCAT radarı geçen Ağustos ayında faaliyete geçti. 500 kw ‘lık bir güçle çalışacak radar birkaç mikrosaniyelik impulslar verecek. Bu impulsların geri dönüşü iyonosferdeki plazmanın özellikleri (iyonların ve elektronların sıcaklığı, elektronların hız ve yoğunluğu, iyonlarla nötr partiküller arasındaki çarpışmalar) hakkında bilgi sahibi olunmasını sağlayacak. Bu veriler sayesinde Yerküre’nin manyetik alanı ile gezegenlerarası manyetik alan arasındaki ilişkinin ve kuzey kutup bölgesi üzerindeki iyonosferik dolaşımın daha iyi anlaşılacağı ümit ediliyor (Science 8 Vie, Eylül 1996).

DAĞILAN KALABALIKLAR

Maç bitişinde stadı terkeden kalabalık bir kitle en azından kaotik bir görünüm arzeder. Yine de, birkaç basit kural ve on satırlık bir bilgisayar programı yardımıyla Varwick Üniversitesi’nden (İngiltere) Keith Still staddan ayrılan birkaç bin kişinin hareketini simüle etmeyi başardı. Still, çıkış için, mekanın geometrisini yansıtan sanal bir ortam oluşturmanın ve insanları optimal yolu bulmak için bırakmanın yeterli olduğunu söylüyor. Bon Jovi Rock grubunun konserinden sonra 20 000 izleyicinin Wembley stadını boşaltması için gereken zamanı tahmin etme imkanı veren bu model gerçeği bir hayli yansıtıyor. Araştırma ekibi, bu tip büyük toplanmalara ev sahipliği yapan tesislerin güvenlik sorumlularına bu programı tavsiye ediyor (Science £ Vic. Mayıs 1996).