Etini Yediğimiz Hayvanları Niçin Boğazından Keseriz?

Günümüzden 14 asır önce Peygamber Efendimiz’in yol göstermesinden ilhamla Hz. Ömer’in oğlu Abdullah buyuruyorki: Hayvan keserken “Kemiğe kadar (Nefes borusu, yemek borusu ve damarlar) kesilir, kemiğe ulaşınca durulur ve hayvan ölünceye kadar beklenir”. Yani hayvanın başı bedenden koparılmaz, dolayısıyla omurilik kesilmemiş olur, Ayrıca enseden kesmek men edilmiştir.

Dikkatinizi kalbin çalışmasına çekmek istiyorum: Kalb hormon ve sinirlerin etkisi altında çalışmasını devam ettirir. Fakat birinci derecedeki rol sinirlerindir. Bunlardan birisi Nervus vagustur: Beyinden çıkar, boyunda kan damarlarına paralel seyrederek göğüs boşluğundan kalbe ulaşır. Kalb atış hızını düşürücü ve kontraksiyon gücünü azaltıcı olarak tesir yapar. Kalbi etkileyen diğer sinir ise Medulla spinalisten köken alarak thoracal vertebralar arasından çıkan kalbe ulaşarak atış hızını ve kontraksiyon gücünü etki yapan Nervus accelerantes’tir. Bu iki sinir, birbirlerinin etkisini kontrol altında tutarlar. Bunlardan birisi olmasa, kalb sadece diğerinin etkisinde kalacak, ya çok hızlı atacak veya atım hızı, kasılma gücü çok azalacak hatta durabilecektir.

Emredildiği şekilde hayvanı kesecek olursak, bakın neleri temin etmiş oluyoruz. N. vagus’u kestiğimizden dolayı kabin üzerindeki yavaşlatıcı etki kalkacaktır. Omurilik kesilmediğinden ki kesilmesi doğru değildir- kalb N. accelerantes’in etkisinde, hızlı ve güçlü atacaktır. Dolayısıyla da mümkün olan en fazla kan dışarı atılmış olacaktır. Bu ise besin hijyeni yönünden mezbahalarda en fazla istenilen durumdur. Zira mikroorganizmaların en çok sevdiği üreme ortamlarından birisi canlılığını yitirmekte olan kan dokusudur. Eğer karkasta fazla kan kalmış ise burada mikroorganizmalar hızla üreyecek, üreyen bu yaratıklardan zararlıları etin çabuk bozulmasına, renginin değişmesine ve yenildiğinde çeşitli zararlara yol açacaktır.

Kaynaklar:

1.Prof. Dr. Neyhan Ergene (İ.Ü. Veteriner Fak. Fizyoloji ders notlar,, 1988)

2.Prof. Dr. İbrahim Canan (Kûtüb-i Sitte Muhtasan-1954 no’lu hadis).

3.Prof, Dr. Turan İnal (İ.Ü. Veteriner Fak. Besin Hijyeni ders notlar, 1988)