Enerji Problemi ve Hidrojenin Va'dettikleri

İlmin aydınlatıcı tayflarıyla, bir derece daha mahi'yetine yaklaşabildiğimiz su tencerelerimizdeki tatlı buğusu, çaydanlıklarımızdaki dinlendirici buharı, duman duman bulutlasıp başımızın üzerindeki kanatlanması ve yer yer toprakla sarmaş - dolaş olarak otlara, ağaçlara diriliş mesajları taşıması gibi büyük ve canlandırıcı hizmetlerinin yanında, bugün gazın, kömürün boğucu atmosferine karşılık tepemizde ümitten renklerle bir gökkuşağı gibi belirmeye başlamışdır.

Daha şimdiden Hidrojene, insanlığın gelecekte enerji kaynağı alarak kullanacağı temel madde gözüyle bakılmaya başlandı. Ne var ki, şu anda elde edilmesi için bazı teknik zorlukları da gözden ırak tutmamak icab etmektedir.

Hidrojen mevzuunda bir hayli iyimser görüşler var: Bununla insanlığın enerji problemi bir anda halledilecek otomobiller bu maddeyle yürüyecek, uçaklar hidrojenle uçacak...

Evet, yeryüzünün 3/4 ünü kaplayan sulardan bol miktarda hidrojen elde etmek mümkündür. Fakat tatbikatda suyu, kendini meydana getiren hidrojen ve oksijene parçalama işi oldukça karışık ve pahalı bir işdir. Bu iş elektroliz yardımıyla suya iki adet metal elektrotun daldırılması ve bunlar arasına yüksek gerilim tatbiki ve hidrojen ile oksijen arasındaki bağın koparılması suretiyle yapılır.

Aynı zamanda bu ameliye çok pahalı olduğu kadar bir rizikosu da vardır. Yakılması neticesinde üç kilowatlık ısı enerjisi verecek hidrojeni elde etmek İçin tam beş kilowatt elektrik enerjisi harcanması gerekmektedir.

Bu mevzuda Dornier firması 900 dereceye kadar ısıtılan su buharından hidrojen elde etmeyi başardılar. Teknik adamlar bu usûl ile saatte 100 metreküp hidrojen elde edebilecek bir pilot tesis de kurdular.

Şimdiye kadar yapılan tecrübeler hidrojenin en uygun motor yakıtı olduğunu göstermiştir. Randımanı, benzinden % 50 daha fazladır. Yalnız bu yeni yakıt çok tehlikeli; oksijenle temasa geçince "kanal-gaz" (*) tesiri göstererek patlamalara sebebiyet verecek mahiyettedir.

Hidrojen, gaz olarak 150-200 barlık yüksek basınç altında depolanabiliyor. Sıvı halde ise eksi 252,5 derecede muhafaza ediliyor.

Mülheim'deki Max-Planck kömür araştırma enstitüsünde hidrojeni kimyevî olarak muhafaza etmeye yarayan bir metod geliştirildi. Bu metotta belirli şartlarda hidrojenle birleşerek magnezyum hidrit yapan ve muayyen sıcaklıkta hidrojeni tekrar geri veren magnezyum kullanılmakladır.

Şimdiye kadar hidrojen sadece roketlerde yakıt olarak kullanılıyordu. 2000 yılına kadar ise hidrojenle İşleyen İlk uçağın havalanacağı tahmin edilmektedir. Amerikan feza teşkilatı (NASA) şimdilik sadece proje masasında sıvı hidrojenle çalışan bir nakliye uçağı plânladı. Uçak bu yeni yakıt ile bir defada 10.000 km. lik menzile uçabilecek ve kerosin (uçak benzini) den elde edilenden 3 misli fazla enerji temin edilebilecektir.

Gelecek asırda karada, denizde ve havada sadece hidrojenle işleyecek vasıtalar olacağına dair tahminler oldukça kabarıktır.

Petrol ve diğer yeraltı kaynaklarının enerji temininde kifâyet etmemeye başladığı günümüzde, hayatın esas maddesi olarak yaratılan su, şimdi de yeni büyük bir enerji kaynağı olarak imdadımıza yetişmiş bulunmaktadır. Su ve güneş, insanlığın hemen her ihtiyacına cevap veren ne büyük iki nimet.!

Doç Dr. Muvaffak Ayvaz

(*) Yanıcı ve yakıcı gazların belirli nisbetlerde karışması neticesinde patlama tesiri göstermesi.