Ekolojik Denge Ve Bir Böcek

Yüzücü bir su bitkisi olan Savinia, geçmiş yıllarda korkutucu bir hız ile tropik göllere, ırmaklara ve pirinç tarlalarına yayılıp, o bölgede geçimini sürdüren insanların hayatlarını tehlikeye attı.

Bilim adamları bu yeşil salgına karşı, etkili bir olan, küçük bir böceğin varlığını tespit ettiler. Bu böcek milimetre büyüklüğünde olan “Cyrtobogous salviniae’’ idi ve nefes kesici hızla bütün su yüzünü yabani otlardan arındırıyordu.

Salvinia ilk olarak, Brezilya’nın güneydoğusunda ortaya çıkmış, sonraları dünyanın diğer tropik bölgelerinde görülmeye başlamıştır. Mesela Yenigine’de Papua bölgesinde bu bitki 15 sene öncesine kadar bilinmiyordu. Fakat sorumsuzca davranan bir kişinin, içinde bir çift Salvinia bulunan akvaryum suyunu Sepik nehrine boşaltması ile salgın başlamıştır. Daha sonra Salvinia‘nın geçen on sene içinde su yüzeyini bir metrelik halı gibi kapladığı görülmüştür. Bu yeşil bitki halısı bot ve kayıklara geçit vermiyor ve bölgede yaşayan 80 bin kişi için geçim sıkıntısı meydana getiriyordu.

Yenigine’den sonra Avustralya, Hindistan, Nambiya ve Srilanka gibi ülkelerde bu salgın tehlikesi ile karşı karşıya kaldılar.

Bu salgın kimyevi ve mekanik yollarla yok edilmeye çalışıldı ise de, bu çabalar sonuçsuz kaldı. Gerçi Salvinia, Sodyum marsenid veya Kerosin ve Deterjan karışımından oluşan ‘AFIOI’ gibi ilaçlara hassasiyet göstermiştir. Fakat daha sonra hem bu ilaçların tabiat için zararlı olduğu hem de sonra bitkinin tekrar hızla geliştiği ortaya çıkınca kullanılması terk edilmiştir.

Bitkinin daha fazla yayılmasını önlemek için yapılan engeller, bitkinin yayılma hızını kesememiştir. 5 cm kalınlığında yapılan çelik engeller, tonlarca bitki kütlesine dayanamayıp yıkılınca, meseleye mekanik çözümler getirme çabaları başarısızlıkla sonuçlanmıştır.

Güney Amerika’da araştırma yapan bilim adamları bitkiyi tanımada ve tasnif etmekte yanıldıklarını anlarlar. Aslında salgını meydana getiren Salvinia suriculato değil, Salvinia molesta idi. Bu bitkinin tabii düşmanı ise bu bitki ile beslenen Crytobagous salviniae idi. Bu böcek yabani otlar için tabii ve etkili bir silahtı.

Avustralya’da, Moodorra gölünde yapılan bir araştırmada bu küçük böcekler 14 ayda 200 hektarlık yabani otla kaplanmış su sathını temizlemişlerdir. Bu deney daha büyük araştırmaların öncüsü olmuştur.

Bu gibi araştırmaların en başanlı sonucu Yeni Gine’deki Sepik ırmağında tespit edilmiştir. Burada böcekler Sepik ırmağını 2 sene zarfında 2 milyon ton yabani ottan arındırmışlardır.

Bilim adamları Cyrtobagous’un aşırı derecede kemirme arzularını sudaki oksijen oranına bağlıyorlar. Bu oranın sabit olması gerekmektedir. Bu oranda düşme görüldüğünde ayarlanmalıdır. Böceklerin kemirme arzularını artıran diğer bir sebep ise su sıcaklığının 19 °C’nin üstünde olmasıdır. Bu özellik ise tropik bölgelerde her zaman görünen bir özelliktir.

Cyrtobagous’un tabii düşmanının olmadığı ve yararlı bitkilere zarar vermediği bilim adamları tarafından açıklanmıştır.

Kainattaki hassas dengenin sağlanması için canlılar arasında fıtri bir ahenk kuran Yüce Kudret, yazıdan anlaşılacağı gibi 5 cm kalınlığındaki çelik engelleri parçalayan tonlarca bitki kütlesine karşı bir böceği koymuştur. Botanik ve zooloji mevzuunda yapılacak araştırmaların, fıtrata zarar vermeyecek şekilde, ahenk unsurlarını tespite yarayacak yönlere kaydırılması temennisiyle...

Dr. Fethi Göze