Sızıntı Arşivi

Ağustos 1996 · s. 300 · 1 dakikalık okuma

Deniz Kulaklarında Malzeme Teknolojisi

M.Nur Pakdemirli · İnceleme

Bir çeşit kabuklu yumuşakça olan deniz kulaklarının ve mercanların malzeme mühendisliğine örnek olacak yaratışları teknolojiye uygulanmak isteniyor.Bu malzeme yapısı taklit edilerek daha iyi bilgisayar çipleri ,daha güzel cerrahi malzemeler üretilmesi planlanmaktadır.

Kaliforniya Üniversitesi’nden Daniel Morse, deniz canlılarının kabuklarındaki geometrik ve matematik planı taklit ederek proteine benzer polimerlerin (zincir şeklinde dev molekül yapıları) üretilmesini başardı.

Deniz kulaklarının (Haliotis) kabukları son derece serttir. Bu sertliğin sırrı onların özel yaratılmış proteinlerinde yatar. Bu proteinler, kalsit ve aragonit kristallerinin iç içe geçmiş blok yapısında büyümesini Sağlar. Bu kristaller mikroskop altında tuğla duvar gibi görünür. Kabuğun ağırlığının sadece %l’i protein olmasına rağmen, bu kadarcık proteinin özel dizilişi, kabuğu, proteinsiz kristal yapısına göre bin kat daha sağlam yapar.

Proteinler kristal yapının oluşmasında aktif rol oynarlar.Her bir kristal büyüdükçe, kristalin istenen şekli almasında protein molekülü beşik vazifesi görür. Durum daha büyük ölçekte incelendiğinde, protein tabakalarının kristal tabakaları ile dönüşümlü olarak yer değiştirdiği görülür. Proteinin içindeki gözeneklerden büyüyen kristaller diğer tabakayı oluşturur. Gözenekler öyle hassas yerleştirilmiştir ki, kristaller birbirine kenetlenmiş bir yapı oluştururlar. İki tüpteki farklı kimyasal maddelerin birleşmesiyle belli kıvamda bir yapıştırıcı malzemenin oluşması gibi.

Morse ve arkadaşları, proteinin bu fonksiyonunu taklit eden, proteine benzer bir polimer geliştirdiler. Deniz kulağında olduğu gibi, bu polimer ile kenetlenmiş bir kristal yapısı oluşturdular. Henüz deneme safhasında ve yeni bir araştırma olmasına rağmen, bu teknoloji daha sağlam malzeme üretimi açısından yeni ufuklar vaadediyor.

Evrim teorisine göre, önce ortaya çıkan ve ilkel canlı olarak kabul edilen deniz kabuklularının malzeme teknolojisinde bizden ileri olması düşündürücüdür. Bu malzemeyi akılsız ve şuursuz hayvanların kendi gayretleri ile geliştirdikleri şeklindeki evrimci düşüncenin ne kadar isabetsiz olduğuna ise artık sizler karar verin.