Şubat 1986 · s. 34 · 2 dakikalık okuma
Çöldeki Esrarengiz Hayatın Penceresinden

Servet Metin
Bazı çöl hayvanları kendilerine bahşedilen vasıflarla hararetli yaz sıcaklarına karşı hayatta kalabiliyorlar. Mesela deve, vücudunda ve kanındaki 9°C lik bir değişmeye dayanabilir. Ayni zamanda deve iki haftadan daha fazla bir süre kendine yetecek olan çok büyük bir miktar suyu bir defada içip, onu depo edebilecek bir yapıya sahip kılınmıştır. Birçok hayvan vücut ısısını sabit tutmak mecburiyetindedir. Çoğu canlıların vücutlarındaki sıcaklık 5 ° C’ den fazla yükselirse ölürler. Dolayısıyla bu tür hayvanların kendilerini şiddetli yaz sıcağının radyasyonundan koruyacak bir yapıya ihtiyaçları vardır. Ayrıca çoğu hayvanlar deve veya kanguru gibi su stok edemezler. Bunun için su kaybını asgariye indirmeleri gerekmektedir. Çölde radyasyona dayanıklı çok az hayvan vardır. Diğer hayvanların çoğunluğu ise gece avlanırlar. Çölde hayat, güneş battıktan sonra başlar. Gecelerin karanlık ve serin oluşu hayvanları sadece güneşten değil ayrıca diğer hayvanlardan ve kuşlardan da korur. Bundan dolayı gecenin gelişi bazı hayvanlar ve böceklerin çoğunluğu için yiyecek ve suyu aramaya devam demektir. Sabahın gelişi ise hayvanların çoğunu tekrar yuvalarına, yeraltındaki güneş tesirinden uzak sığınaklara sevkeder.

Böcekler için çöl hayatı, hayvanlarınkinden daha kolaydır. Birçok çöl bitkisi gibi onlar da suyun buharlaşmasını önleyici su geçirmez bir deriye sahip kılınmışlardır. Ayrıca çoğu yeraltında yaşar. Burası nisbeten biraz daha nemli ve satıhtan daha serindir. Karıncalarda ise yaşlı olanlar yuva yı korumak veya yiyecek toplamak için yuvadan ayrılıp yukarı çıkarlar.
Çöllerde ki diğer bazı böcekler ise yazın sıcak ve kurağından tamamen durgun bir hayat yasayarak kurtulurlar. Bu tür hayat tarzı “metamorfoz” diye isimlendirilir. Bu başkalaşma hadisesi, yumurtadan larvaya, larvadan pupaya (böceğin tırtıl haliyle, alacağı son şekil arasındaki devre), pupadan erişkin hale geçmedir. Çölde ki yıllık bitkilerin tohumları gibi bu böcekler de ilahi bir ilham ile hava şartlarının en uygun olduğu zaman gelişmek üzere değişmeye başlarlar. Bundan dolayı, onların da yumurta veya pupa safhaları sıcak ve kurak zamanlarda olur.
Akıl sahiplerinin bile yapamayacağı bir hassasiyetle akılsız bu çöl canlılarının şartlara göre ayarlanmış olmaları, arkalarında şartlara göre bu hayvanları yaratan bir ilim sahibinin varlığını haber vermiyor mu?