Bazı Meyveler Niçin Morötesi Işık Neşrederler?

Arı gibi bazı böceklerin morötesi ısınları görebildikleri, buna mukabil kızılötesi ısınlara karsı kör oldukları uzun zamandan beri bilinmekteydi. Buna benzer bir hususiyet kuşlarda da tespit edilmiştir. Bu hususiyetin hikmeti araştırılırken kuşların çevresindeki cisim ve yapıların, morötesi ısınlarda, normal ışıktan farklı göründükleri ortaya çıktı.

Gözümüze mor görünen bilhassa böğürtlen gibi meyveler morötesi ışığı çok fazla yansıtmaktadırlar. Bunlardan yabani mersin, yabani erik, erik veya kara üzüm gibi meyvelerin kabuğu üzerinde muma benzer, silinebilen bir tabaka mevcuttur. Bu tabakanın morötesi ışığın yansıtılmasında büyük önemi vardır. Bu tabaka silinirse, yansımanın büyük ölçüde azaldığı görülür. Böylece, meyveler üzerinde bulunan ve fonksiyonu şimdiye kadar açıklanamayan bu mumlu tabakanın hikmeti anlaşıldı: Hayvanların dikkatini meyve üzerine çekiyor ve bu şekilde tohumların, yayılmasını temin ediyordu.

Kuşlar açısından avantajı da gıda temininin büyük ölçüde kolaylaşmasıydı. Çünkü kuvvetli morötesi ışık yansıtan cisimleri daha kolay farkediyorlardı.

İşte canlılar dünyasında bitki ve hayvanlar arasındaki hayretengiz yardımlaşma.. Hareketsiz bitkiye, neslinin devamı için tohumlarını dörtbir yana saçabilmesini temin maksadıyla, kuşların hassas olduğu bir konudaki özellik bahşedilirken, bu vazifeyi görecek kuşların da aynı anda rızkı temin ediliyor. Burada bütün kâinatı kaplayan yardımlaşma ve besin sağlama kanununun bir ucu görünüyor ve bizi diğerlerini aramaya teşvik ediyor.

Doç. Dr. M. Ayvaz