Arı Gözünün Açtığı Yeni Ufuklar

Şu gördüğümüz âlemde, ister canlı olsun isler cansız, hiçbir şeyin abes ve hikmetsiz yaratılmadığına bizzat bu varlıkların kendileri lisan-ı halleriyle ve varlıklarıyla işaret etmektedirler. İşte cirmi itibariyle küçük; fakat sanatça son derece muhteşem olan arı gözü, milyonlarca misalden sadece biridir...

Çıplak gözle farkedilemeyip, ancak mikroskop gibi cihazlarla incelediğimizde, arı gözünün 9000 petekten meydana geldiğini hayretle görmekteyiz. Arıya bahşedilen bu özelliğin, her varlıkta olduğu gibi, tesadüfî ve hikmetsiz olamayacağı, yapılan araştırmalar neticesinde bir defa daha ortaya çıkmıştır. Zira göz peteklerinin her biri baktığı cismin bir parçasını idrak eder ve bu görüntüler göz sinirleri vasıtasıyla arının beynine ulaşır ve bu parça parça resimler (görüntü) birleşerek görmede bir bütünlük oluştururlar.

Bilim adamları arıya bahşedilen bu özellikten ilham alarak, sabit ve değişken olmak üzere optik görüntü iletkenleri icat etmişlerdir. Bu optik iletkenler, bir milimetrekarede sayıları 27.000’e varan cam liflerin oluşmaktadır. Aynen arı gözünde olduğu gibi, her bir lif, resmin bir bölümünü iletmektedir. Ancak parça parça iletilen bu görüntülerin birbirine karışmaması için, iletkenin sonundaki liflerin, girişteki gibi düzenlenmesi gerekir. Bu iletkenlerdeki liflerin bazıları sadece 0,006 milimetre kalınlıktadır ve bu kadar ince olmasına rağmen iki çeşit camdan meydana gelmiştir. Yüksek kırılma özelliğine sahip camdan yapılmış bir çekirdek ve düşük kırılma özelliğine sahip camdan yapılmış bir kılıf...

Her iki camın sınırında (çekirdek ve kılıf arasında) bir bütün olarak oluşan yansıma ışığın, ancak liflerin sona erdiği yerden çıkabilmesini sağlar. Bundan dolayı resimleri bir köşeyi kıvrılarak (dönerek) iletmek mümkün olabilmektedir. Böylece çıplak gözle birden göremediğimiz kuytu yerleri, optik liflerden oluşan görüntü iletkenleriyle görebilmekteyiz.

Bu iletkenlere misal, yaygın bir şekilde kullanılan endoskoplardır. Bu cihazlar hekimler için, hastanın vücudunu cerrahi müdahale ile açmadan, onun organlarını muayene, hatta ameliyat etme imkânını sağlar.

Teknikte de endoskoplardan faydalanılmaktadır. Bu iletkenlerle, mesela motor veya uçakların hareket mekanizmaları kontrol edilmekledir. Böylece çok masraflı olan söküp takma işlemlerinden tasarruf edilmiş olunur.

Arş. Gör. İsmail DENİZ