Sızıntı Arşivi

Ekim 1987 · s. 14 · 1 dakikalık okuma

Antarktik Balıkları

Fakid İstanbullu · Zooloji

ek87-18.jpg

Antarktik Okyanusunun soğuk buzlarla kaplandığı devirlerde birçok balık türünün nesli tükendi. Fakat kendilerine ihsan edilen biyolojik antifriz ve enerji koruyabilme kabiliyeti sayesinde notothenioidei adlı balık türü hayatını devam ettirdi.

Antarktika'da buzların altındaki sular yazın dahi satha gelen ışığın ancak yüzde birini alabilir. Fakat bu bile dört ay süren nihai karanlıklardan çok daha iyidir. Buz katmanları, balıklar için soğuk ve karanlıktan çok daha büyük bir tehlike meydana getirir. İki-üç metrelik bir buz tabakası, en az on ay deniz sathını kaplar.

ek87-19.jpg

Bu buzlar, balıkları devamlı tehdit eder; çünkü buz hayvanın derisine ve solungaçlarında rahatlıkla nüfuz edebilir. Soğukkanlı olup vücut sıcaklıklarını çevrelerine göre ayarlayan balıklar, kanlarının donma noktasına yani damarlarında buz kristalleri oluşuncaya kadar dayanırlar. Bu esnada vücuda asla buz girmemesi icab eder. Eğer balığın çok yakınında vücudun donma sıcaklığının 0.1 C dahi altında bir buz parçası bulunursa o anda önce balığın derisi ve arkasından da vücut sıvıları donar ve hayvan ölür.

Normal sıcakkanlı balıklarda kanda bulunan tuz, sıfırın altındaki belli sıcaklıklara kadar antifriz vazifesi yapmaktadır. Antarktika balıklarında ise tuz nisbeti oldukça düşüktür. Bunun yerine onlara çok daha müessir, sekiz değişik türde antifriz maddesi verilmiştir. Bu sayede dışarıdan bir buzun nüfuzu olmadıkça bu balıkların kanları donmaz.

ek87-20.jpg

Antarktik balıklarına ihsan edilen diğer bir kabiliyet ise balığın çok daha rahat yüzmesini temin eden hafif kemikleridir. Diğer balıklarda vücudun en ağır kısmını teşkil eden kemikler, notothenioid'lerde jelatinsi embriyonik bir yapının üzerindeki ince bir kıkırdaktan meydana geldiği için çok hafiftir. Aynı zamanda vücutta depolanmış bulunan yağların kesafeti sudan daha az olduğu için enerji temini yanında balığın yüzmesine de müsbet yönde tesir eder. Yağ hücreleri içindeki hava boşlukları İlahi Rahmet'in diğer bir tecellisidir.

Fakid İstanbullu