Udu Hindinin Tıptaki Yeri

Dr. Polat Has

Penisilini ilk bulan, Alexandre Fleming’ dir. Ekmek küfünün mikropları öldürdüğünü keşfederek tıpda büyük bir çığır açmıştır. fleming’ in kimya bilgisi olmadığı için, küfün içinde hangi maddenin mikrobu öldürdüğünü söyleyememiştir. Aradan uzun yıllar geçtikten sonra Florey, küfün içindeki maddeyi analiz etmiş, hangi maddenin bu işi yaptığını söyleyebilmiştir. Bu durumda en büyük şeref kime aittir? Şüphesiz bu şerefin Fleming’ e ait olması gerekir. Nitekim Nobel mükafatı her ikisine de verilmiştir. Uzun yıllar sonucunda halk tecrübesinin getirdiği tedavi yöntemleri veya yüce kişilerin tedaviyle ilgili tavsiyeleri, laboratuvara girdiğinde, gerçek değerini bulmakta, fakat hiç kimsenin aklından takdir etmek gelmemektedir. Fleming gibi gerçeği keşfedenlerin ileri sürdükleri ne yazık ki ülkemizde gerçek değerini bulamıyor, hatta “kocakarı tedavisi” diye itham ediliyor. İşte Udu hindi de bunlardan biridir. Udu hindinin içinde inülin, rezin ve cichorin adlı kumarin türevi bir glikozid mevcuttur. Pıhtılaşmayı önleyici ve müshil tesiri vardır. İnülin molekül ağırlığı 5400 olan bir polisakkariddir. Böbrek tüplerinden geri emilmediği için fazla miktarda alındığı takdirde böbrekten suyu beraberinde alarak fazla idrar çıkmasına sebeb olmaktadır Bir diğer ifadeyle, inülin ihtiva eden udu hindi, fazla alınırsa, idrar söktürücü olarak tesir etmektedir.

Cichorium intybus’ un kurutulmuş kökü olan udu hindi’de bulunan önemli bir diğer madde de rezindir. Kabızlığı önleyici hususiyeti sebebiyle kabızlık tedavisinde de kullanılan udu hindi, kabızlığın yol açtığı divertikül, barsak kanseri gibi hastalıkların profilaksisi (önlenmesi) açısından da önemli bir bitkidir.

Rezinin karminatif (gaz çıkarıcı, karın ağrısını giderici) ve idrar söktürücü hususiyetleri de bu ilaca ayrı bir üstünlük vermektedir. Ayrıca udu hindi, içindeki rezin sebebiyle çocuklarda gaz sancısında faydalıdır. Antikoagulan (pıhtılaşmayı önleyici) hususiyeti udu hindiye birçok sahada kullanılma imkanı vermiştir. İnfarktüsler, damar sertlikleri, damar iltihapları bunlardan birkaçıdır. Bu hususiyeti cichorin isimli kumarin türevi bir glikozide borçlu olan udu hindi için asırlar önce Yüce rehberin “Udu hindide yedi türlü şifa vardır” demesi bu ilaçta bilemediğimiz başka hususiyetlerin var olduğunu hatırlatmalı ve bizi araştırmaya sevk etmelidir.

Udu hindi muhtemelen gram pozitif bakterilere tesir etmektedir. Bu yüzden laboratuvar araştırması yapılacak olunursa, ilk olarak bu husus incelenmelidir. Çünkü Yüce Rehber, udu hindiyi üst solunum yolu infeksiyonlarında da kullanmıştır.

Udu Hindi: Cichorium intybus’ un kurutulmuş köküdür. Akdeniz bölgesinde yetişen

20-30 cm. boyunda mavi çiçekli, otsu bir bitkidir. Bu bitki (Arapça) udu hindi, (Türkçe) yalan ödağacı, (İngilizce) agallocnum adlarıyla da bilinmektedir.