Sızıntı Arşivi

Mart 1997 · s. 88 · 2 dakikalık okuma

Tüy Ve Tırnak yiyen Bakteriler

Tuğrul Yanık · Arş. Gör. · Fen Ve Teknoloji Dünyasından

Canlıların önemli özelliklerinden biri öldükleri zaman parçalanarak tekrar topraktaki inorganik maddeler haline dönüşmeleridir. Allah’ın (c.c.) Kuddüs isminin bir tecellisi olarak ölen bütün canlılar, önce onların cesetlerini yiyen başka canlılarca yenilerek tüketilir. Geriye kalan bir kısım artıklar da böcekler gibi daha küçük canlılarca, en son kalan kısımlar da mantar ve bakteri gibi canlıların “çürütme” faaliyetlerinde kullanılarak dünyamız çöplük olmaktan kurtulur, madde israfının önüne geçilir ve canlıların da gıdası temin edilmiş olur.

Bununla beraber omurgalı hayvanların derilerinde sentezlenen keratin maddesinden yapılmış tüy, kıl, boynuz, siğil, nasır ve sürüngenlerin pulları gibi canlıyı korumak için inşa edilmiş deri türevi yapıların yenildikten sonra omurgalı hayvanların sindirim sisteminde parçalanmaları mümkün değildir. Çünkü hiçbir omurgalı hayvanda keratin maddesini sindirecek enzim yoktur. Omurgasızların da birkaç böcek türü dışında böyle bir işi başarmaları mümkün değildir. Ancak birkaç mantar ve bakteri türü bu işi başarabilmektedirler. Bu yüzden herhangi bir mezar açıldığında ceset tamamen çürümüş olsa bile tırnak ve saçları halen sapasağlam duruyor olabilir. Bu durumda keratini parçalayan bakteri ve mantarların orada henüz tam olarak çoğalıp faaliyet gösteremediklerine hükmedebiliriz.

Mezbahalarda ve deri işleme fabrikalarında meydana gelen yün, tırnak, tüy ve boynuz gibi artıklar kısa zamanda çürümediği için buralarda her zaman problem olmuştur. Tıpkı çürümeyen plastik ambalajlar ve pet şişeler gibi çöp yığınları teşekkül etmiş, çürüdüğünde de toprağa karışıncaya kadar çok pis koku yaymaktadırlar. Hâlbuki normalde bir protein yığını olan bu artıklar, parçalanarak kendini meydana getiren aminoasitlere dönüştürülebilse hayvan besiciliğinde temel bir organik gıda kaynağı olabilir.

Bu fikir üzerinde duran araştırmacılar, tabiata daha dikkatli bakıp çalışmalarını derinleştirince bu işi yapacak canlıyı da keşfettiler. Bacillus licheniformis türünün PWD 1 ırkı, tüy, kıl ve boynuz gibi keratinize yapıları parçalayıp eriterek bir çorba haline dönüştürmektedir. Tüy, kıl ve boynuzların parçalanmasıyla meydana gelen bu organik çorba besicilikte kullanılabilecek, son derece kolay sindirilebilir, düşük maliyetli bir protein kaynağıdır. Bu işi yapan bakteri ortama keratinaz enzimi salgılamaktadır. Keratinaz enzimi kollagen, elastin ve keratin gibi deride sentezlenen proteinleri parçalayabilir. Araştırmacılar bugün için hücrede keratinaz enziminin üretimini kontrol eden geni tesbit edip, ayırma ve klonlamayı (çoğaltmayı) başarmışlardır. Bu yine tam mânâsıyla hâkim olup istediğimiz gibi başka bakterilere de aşılama ve onlara da bu işi yaptırma gerçekleştirilirse, keratinaz enziminin endüstriyel ölçekte üretimi mümkün hale gelecek ve mezbaha atıklarının temizlenip gıda haline getirilmesi mümkün hale gelecektir. Bu çalışmadan anlaşılıyor ki, kirlenen çevrenin tekrar temizlenmesinin anahtar çözümleri de yine tabiatın içine konulmuş, hem de çok hesaplı, ucuz, temiz ve tehlikesiz şekilde. Keşke tabiata bakmayı daha iyi öğrenebilsek !.