Mart 1997 · s. 88 · 2 dakikalık okuma
Tüy Ve Tırnak yiyen Bakteriler
Tuğrul Yanık · Arş. Gör. · Fen Ve Teknoloji Dünyasından

Canlıların
önemli özelliklerinden biri öldükleri zaman parçalanarak tekrar topraktaki
inorganik maddeler haline dönüşmeleridir. Allah’ın (c.c.) Kuddüs isminin bir
tecellisi olarak ölen bütün canlılar, önce onların cesetlerini yiyen başka
canlılarca yenilerek tüketilir. Geriye kalan bir kısım artıklar da böcekler
gibi daha küçük canlılarca, en son kalan kısımlar da mantar ve bakteri gibi
canlıların “çürütme”
faaliyetlerinde kullanılarak dünyamız çöplük olmaktan kurtulur, madde israfının
önüne geçilir ve canlıların da gıdası temin edilmiş olur.
Bununla
beraber omurgalı hayvanların derilerinde sentezlenen keratin maddesinden
yapılmış tüy, kıl, boynuz, siğil, nasır ve
sürüngenlerin pulları gibi canlıyı korumak için inşa edilmiş deri
türevi yapıların yenildikten sonra omurgalı hayvanların sindirim sisteminde
parçalanmaları mümkün değildir. Çünkü hiçbir omurgalı hayvanda keratin
maddesini sindirecek enzim yoktur. Omurgasızların da birkaç böcek türü dışında
böyle bir işi başarmaları mümkün değildir. Ancak birkaç mantar ve bakteri türü
bu işi başarabilmektedirler. Bu yüzden herhangi bir mezar açıldığında ceset
tamamen çürümüş olsa bile tırnak ve saçları halen sapasağlam duruyor olabilir.
Bu durumda keratini parçalayan bakteri ve mantarların orada henüz tam olarak
çoğalıp faaliyet gösteremediklerine hükmedebiliriz.
Mezbahalarda ve deri işleme fabrikalarında meydana gelen yün, tırnak, tüy ve boynuz gibi artıklar kısa zamanda çürümediği için buralarda her zaman problem olmuştur. Tıpkı çürümeyen plastik ambalajlar ve pet şişeler gibi çöp yığınları teşekkül etmiş, çürüdüğünde de toprağa karışıncaya kadar çok pis koku yaymaktadırlar. Hâlbuki normalde bir protein yığını olan bu artıklar, parçalanarak kendini meydana getiren aminoasitlere dönüştürülebilse hayvan besiciliğinde temel bir organik gıda kaynağı olabilir.
Bu
fikir üzerinde duran araştırmacılar, tabiata daha dikkatli bakıp çalışmalarını
derinleştirince bu işi yapacak canlıyı da keşfettiler.
Bacillus licheniformis türünün
PWD 1 ırkı, tüy, kıl ve boynuz gibi
keratinize yapıları parçalayıp eriterek bir çorba haline dönüştürmektedir. Tüy,
kıl ve boynuzların parçalanmasıyla meydana gelen bu organik çorba besicilikte
kullanılabilecek, son derece kolay sindirilebilir, düşük maliyetli bir protein
kaynağıdır. Bu işi yapan bakteri ortama keratinaz
enzimi salgılamaktadır. Keratinaz enzimi kollagen, elastin ve keratin
gibi deride sentezlenen proteinleri parçalayabilir. Araştırmacılar bugün için
hücrede keratinaz enziminin üretimini kontrol eden geni tesbit edip, ayırma ve
klonlamayı (çoğaltmayı) başarmışlardır. Bu yine tam mânâsıyla hâkim olup
istediğimiz gibi başka bakterilere de aşılama ve onlara da bu işi yaptırma
gerçekleştirilirse, keratinaz enziminin endüstriyel ölçekte üretimi mümkün hale
gelecek ve mezbaha atıklarının temizlenip gıda haline getirilmesi mümkün hale
gelecektir. Bu çalışmadan anlaşılıyor ki, kirlenen çevrenin tekrar
temizlenmesinin anahtar çözümleri de yine tabiatın içine konulmuş, hem de çok
hesaplı, ucuz, temiz ve tehlikesiz şekilde. Keşke tabiata bakmayı daha iyi
öğrenebilsek !.