Seracılıkta Yeni Bir Buud

Hollanda'da Jaap Lestraden'e ait olan serada bahçıvanlar, çalışabilmek için merdiven kullanmaktadırlar. Bu serada ayrıca sebze ve çiçekler güneş ışığı olmadan ve topraksız büyümektedir.

Marullar ve çeşitli salon çiçekleri 6 m. yükseklikteki 20 katlı yapılarda yer almaktadır. Vegetasyon (büyüme) odaları küçük bir bahçe: (120 m²). Fakat bu dar sahaya rağmen 1000 m² kullanılma imkanı doğmaktadır. Yani kullanma sahası yaklaşık olarak 8 kat artmaktadır. Bu yeni tip sera, dış şartlar bakımından da farklılıklar arz etmektedir. Burada S-L Roermand Firması programlanmış sun'î ışıkda zirâî faâliyetleri sürdürmektedir. Güneş ışığına böylece hiç ihtiyaç kalmamaktadır. Dışarıdan gelen rüzgâr ise filtreler vasıtasıyla süzülerek hastalık yapabilecek maddelerden arındırılmaktadır. Duvarları yeterince izole edildiği takdirde böyle bir sera Güney Kutbu'nda, sahra çölünde, kirlenmiş sahalarda kurulabilecektir. Bu seralarda bitkilerin ihtiyacı olan vitaminler ve minaraller "çözelti" hâlinde verilmektedir.

Artık tabiat şartlarından mahrum bahçecilik bir hâyal değil, gerçek vak'a hâline gelmektedir.

Elektronik düzenlemeyle çalışan modern seralar bile bu yeni çeşit seralar kadar verimli değildir. Çünkü modem seralarda 150 defa daha fazla enerji harcanmaktadır. Klasik seralarda topraktan 50 cm. dahi yükselmeyen sebzeler araştırıcı Lestraden'i düşündürmüştü. Daha sonra bu çok katlı seraları geliştirdi ve şimdi Hollanda'nın kaliteli ürünleriyle rekâbet edebilen hususiyette mahsül almaktadır. Bugün S-L Firması 14 katlı seralarda her sene 3 milyon kg. yemeklik mantar yetiştirmektedir. İlk ticarî denemelerin müsbet netice vermesinden sonra lâle, sebze ve diğer saksı çiçekleri üretimi için çalışmalar yapılmaktadır. Firma ayrıca bu yeni tesislerin yer ve enerji açısından daha faydalı olduğunu isbat etmeye çalışmaktadır. Yeni tip seranın maliyeti klasik seralardan daha pahalı değildir.

Neon ampülleriyle yapılan ışıklandırma da yeni filizlenmiş bitkiler için kullanılmaktadır.

Yerleştirilen vantilatörlerle de bitkilerin taze hava almaları sağlanmaktadır. Ampüllerden çıkan sıcaklık ise tesisin alçak çatısındaki seralara gönderilmekte ve böylece m² başına sıcaklık, enerji dolaşımı sebebiyle diğer 3 m² lik kısımları ısıtabilmektedir.

Yeni geliştirilen bu sera ve diğer benzeri çalışmalar F. R. Malt-hus ve D. Ricardo gibi düşünür ve iktisatçıların "Nüfusun geometrik bir dizi, üretimin ise aritmetik bir diziyle artacağı bunun neticesinde de insanların gelecekte açlıktan öleceği" iddialarının asılsızlığını gözler önüne sermektedir.

Tuncay Çelikbilek