Kitaplar Arasında

KUR’ÂN KISSALARI ÜZERİNE

Dr. İdris Şengül, Işık Yay., İzmir, 1995

Kur’ân’ı anlamaya doğru bir adım daha atıldı. Kur’ân’daki kıssa üslûbunu değerlendiren bir araştırma, Işık Yayınları tarafından kitaplaştırıldı. Dr. İdris Şengül’ün doktora tezi olan “Kur’ân Kıssaları Üzerine”, Kur’ân’ın dünyasına açılan yeni bir pencere...

Kur’ân, Allah’ın insana hitabıdır. Mikrodan makroya kadar var olan bütün varlık âlemine getirilen bir izahtır. Kur’ân’ın asıl hedefi, insanlığı hidayete çağırmaktır; beşerî duygularını bir nizam altına almak suretiyle, ortaya çıkması kuvvetle muhtemel zulüm ve haksızlıklara mani olmaktır.

Kur’ân bu hedefini gerçekleştirmek için çok orijinal bir üslup kullanır. Kur’ân’ın kendisi, bir mucize olduğu gibi kullandığı üslup da ulaşılmazdır. Kur’an’a ilk muhatap olan insanların sahip oldukları edebî donanıma rağmen- onun üslûbu karşısındaki acziyetleri,

Kur’ân’ın mucizeliğini gösteriyor.

Kur’ân’ın hedef ve gayesini muhataplar üzerinde gerçekleştirmek gayesiyle kullandığı üslûp tarzlarından biri ve belki de en çarpıcısı hiç şüphesiz anlatılan kıssalardır. Kur’ân’ın muhtevası içerisinde önemli bir yer tutan kıssalar, geçmiş milletler, peygamberler ve bazı tarihî olayları anlatırlar. Kıssaların zikredilişi Kur’ân’ın indiriliş gayesiyle örtüşüyor. Zaten Kur’ân’ın kendisi de bu noktaya özellikle işaret etmektedir. Bu sebeple kıssaları sadece tarihî birer vak’a veya geçmiş hâdiselerin tasviri olarak düşünmek abes olur.

Kur’ân, insanı dine çağıran ilahî bir davet kitabıdır. Kıssalar da, bu davetin muhataplara ulaşması için Kur’ân’ın kullandığı vesilelerden birisidir. Diğer bir ifadeyle Kur’ân’ın temelde indiriliş gayesi ne ise, kıssaların da anlatılmasında esas gaye odur. Kıssalar diliyle fikirler âdeta müşahhaslaştırılır; dinleyenlerin kolay anlaması sağlanır.

Kur’ân, bir taraftan ilim ehline yüksek hakikatleri ve mücerre d manaları sunarken, diğer taraftan da, ekseriyeti teşkil eden avamı nazara alarak daha kolay anlaşılır bir tarz olan kıssaları arz eder. Zaten belagatın gereği de budur. Zira belagat, “iktiza-i hâle mutabakattır” şeklinde tarif edilmiştir.

Dr. İdris Şengül Bey, hazırladığı “Kur’ân Kıssaları Üzerine” kitabıyla bu önemli mevzuyu işliyor. Kur’ân’ı anlamaya doğru atılan bir adım ve Kur’an’a açılan yeni bir pencere olan bu kitapta, kıssalar çok geniş bir zaviyeden ele alınmış.