Ağustos 1987 · s. 23 · 1 dakikalık okuma
Kaya Kırlangıçları

Son yıllarda hayvanların yaşayışları hakkında anlatılanların aksine, insanlar ve içtimai hayatları bulunan bazı böcekler (arı ve karıncalar gibi) dışında; toplu halde yaşayıp birbirleri ile bilgi alışverişinde bulunan diğer bazı hayvanların da bulunduğu anlaşılmıştır. ABD'de yapılan bir araştırmada, 3000 yuvaya kadar varan koloniler halinde yaşayan "kaya kırlangıçlarının aralarındaki münasebetler bu dayanışmaya güzel bir misal teşkil etmektedir.
Bu kuşların yiyecek bulduklarında, yerini diğer arkadaşlarına anlatmak için çeşitli hareketler yaptığı, diğerlerinin de bunlara bakarak yiyecek olan yerlere gidip beslendiği gözlenmiştir.
Kaya kırlangıçlarında, maharetli olanlar, sıkı ve kesif araştırmalarla yiyecek kaynağını bulduklarında, ağızları ve gagaları kurtcuk ve böceklerle dolu bir şekilde yuvalarına dönerler. Bir taraftan yavrularını beslerken diğer taraftan da arkadaşlarına yiyeceğin yerini anlatmak için bir tür dans yaparlar ve sonra daha fazla besin toplamak için tekrar uçarlar. Bu sayede, yiyecek bulmada güçlük çeken kuşlar, usta komşularının peşinden giderek aç kalmaktan kurtulurlar. Hikmet-i İlahi'nin bir tecellisidir ki, kolonideki zayıf ve acemi kuşlar da, bu dayanışma sayesinde hayatlarını devam ettirirler.
Kırlangıçlar da, tıpkı insanlar gibi arkadaşlarının ve komşularının geçim faaliyetlerini yakından izlerler. Başarılı kuşlar çevrelerindekilere her zaman öncü olurlar. Araştırıcılar, bu yolla kırlangıçların insanlara örnek olacak, tıpta ettirecek yardımlaşma ve işbirliğini gerçekleştirdiklerini gözlemişlerdir.
Aslında dayanışma derecesi bu kadarla da kalmaz. Bu işbirliğinden bütün kuşlar aynı derecede istifade edebilmekte ve neticede hiçbiri zararlı çıkmamaktadır. Şöyle ki; kırlangıçlar, buldukları besinleri tek başlarına yemek varken, arkadaşlarını da bu sofraya davet ederler. Çünkü kendileri aç kaldıklarında diğerlerinin yemeklerine ortak olma hakkına ancak sahip olabilirler. Yine de, her kus yalnız başına yiyecek arayabilir, bir başkasını takip edebilir veya kendisi takip edilebilir. Bu davranışlar kırlangıçların yaratılışlarının gereğidir. Buna rağmen kaya kırlangıçları, vakitlerinin % 40'ını buldukları yiyecek kaynaklarının yerlerini arkadaşlarına göstermekle geçirirler. En mühimi de hiçbir kuş asla arkadaşlarını aldatmaya teşebbüs etmez.
Science News'den
Ömer Salih