Kamuflaj Sanatı

Fuat İstanbullu

Tabiatta var olan İlahi düzende hayvanlara kendilerini koruyabilme, hızlı hareket edebilme veya gözden uzak durabilme kabiliyetleri verilmiştir. Hayvanların en zayıflarından olan böcekler genellikle son şık olan kamuflaja sahiptirler. Gerçi zehirli bezler veya dikenler gibi silahları da vardır, ancak besin zincirinin bir üst halkasındaki avcıya karşı bunlar pek tesirli değildir.

Dünyanın çalışkan ancak pek korumasız gibi görünen misafirleri olan karıncaların, açgözlü komşularına karşı en büyük avantajları kendilerine bahşedilmiş olan kamuflaj kabiliyetleridir. “Polyrhachnis” sınıfından karınca türleri bu vazifelerini ipekten yuvalar inşa ederek zarifçe yaparlar. Yuvanın temelinde uygun olarak iç içe girmiş yapraklar kullanılır. Larvalar kozalarını örmek üzere ince iplikler üretirler. Toprak ve bitki hammaddelerinden bir kalofat ile bina, rüzgâr ve yağmura karşı dayanıklı olur.

İnşaatın büyük bir faydası vardır. Yerleşmek üzere kovuk aranmaz. İpek iplikleri ağaç tepesinde bir yaprağa tesbit edilir. Fakat bir mesele daha vardır. Kahve rengi yuvalar yeşil yaprakların arasında göze batarlar.

Burma’dan Filipinler’e kadar olan dikenli karıncaya bu meseleyi de halledecek bir kabiliyet verilmiştir. Bu ustalar yuvalarını gizlemek bir yana neredeyse görünmez hale getirirler.

Gri siyah renkteki karınca, ipek yuvasını 1,5 m uzunluğuna varan, bir tür yaban asmasının altına inşa eder. Bir işçi karınca, ağzıyla larvayı tutar ve antenleriyle nazikçe larvanın başını titretir. Larva ipek üretmeye başlar başlamaz işçi ipliğin gerekli yaprak noktasına yapışacağı tarzda larvanın başını hareket ettirir. Üstelik ipeği idareli de kullanır, bu şekilde el ayası büyüklüğünde yuvalar ortaya çıkar. Gerçi gevşek dokunmuş dokular yağmura karşı dayanıksızdır, ancak yaprakların kıvrılmış kenarları şemsiye vazifesini görür.

Örümcek ağını andıran ipek, şeffaf olduğu için yaprakların örtmediği kısımlar yukarıdan görülebilir. Çaresiz yavruların çağrısına burada bir cevap verilmiş larvalar ve pupalar tam yaprak renginde yaratılmıştır.

Bunca tedbire rağmen, kuşların da aç kalmaması için bazı yuvalar düşmanlar tarafından bulunur. dikenli karıncalar bu kadar zararı sineye çekerler. Tabiattaki dikenli karınca sayısıda böylece sınırsız gelişmeyerek hassas bir dengede tutulur.