İnsan Yüzündeki Muazzam Geometri

Dr. Tarık Yörükoğlu Dr. Yıldırım Özkan

Tek bir simadaki ahenk dahi mantık ve matematik karşısında tesadüfü imkansız kılarken, aynı ölçünün umumi olması, gelmiş, geçmiş ve gelecek bütün insanlara şamil bulunması yanında hiç kimsenin birbirine benzememesi tesadüf fikrinin düşünce planına bile çıkmamasını gerektirmez mi?

Mahiyet itibariyle meleklerden de ulvi olan insanoğlunun maddi yapısı; şekil, yapı ve fizyolojik açıdan, muazzam bir ölçü ve tenasüp ile azami tasarruf prensibi içinde daha mükemmeli düşünülemeyen bir sanat eseri olarak dikkatimizi çekmektedir.

İnsan, kainat içersinde hem sebep, hem gaye durumunda olduğundan; bütün ilimler de sebep ve netice olarak insanda odaklaşır. Bu yazımızda, insanın kafatası ve bilhassa da yüzünde ilk önce nazara çarpan ve herkes tarafından hissedilen mükemmel ölçüyü, başdöndürücü o muntazam geometriyi arz edeceğiz.

İnsanın anatomik yapısı, bazı prensip ve kaidelerle ifade edilebilen mimari bir esere benzetilebilir. Bu düşünceden hareket eden araştırmacılar, insan yapısına ait ölçü ve nisbetleri birtakım formüllerle ifade etmeye çalışarak bazı sabit değerler aramışlar, elde ettikleri sabitlerin ışığı altında da insanın anatomik yapısında bazı değişmez kaideler olduğunu ortaya koymuşlardır:

Bugüne kadar farklı araştırıcılarca baş, yüz, el, ayak, omurga, el orta parmağı uzunlukları ve el genişliği gibi değişik yapılar “Birim uzunluklar” olarak kabul edilip diğer vücut bölümleri ve bütün vücut uzunluğu bu birim uzunluklar cinsinden ifade edilmiştir.

En çok kullanılan birim uzunluk başın ölçüsüdür. Doğumda baş erişkindeki büyüklüğünün yarısı kadardır (Şekil 1) ve vücudun 1/4’ünü teşkil eder. Yetişkin insanda vücudun 7,5—8 baş uzunluğunda olduğu belirtilmiştir. Bu ölçü de çene ucu—meme başı, meme başı—göbek, göbek—kasık bölgesi, kasık bölgesi—femur (uyluk) ortası, Femur ortası (Uyluk kemiği) diz, diz—bacak ortası, bacak ortası—ayak tabanı arası hep birer baş uzunluğundadır (Şekil 2).

Değişik araştırıcılar farklı ölçü birimlerini kullanmışlardır. Bir araştırıcıya göre bütün vücut uzunluğu 6^1/3 ayak uzunluğuna eşittir. Diğer bir araştırıcıya göre ise vücut uzunluğu el orta parmağının 18 katıdır. Yüz, (saçlı deri ile çene ucu arası mesafe) uzunluğu vücut uzunluğunun 1/10 udur.

Yüzde yer alan diğer organlar arasında da yine bir tenasüb mevcuttur.

Göz bebekleri, göz çukuru altı delikleri ve alt çene kemiği deliklerinden geçen hatlar birbirine paralel olduğu gibi; dik olarak göz bebekleri ve alt çene kemiği deliklerinden geçen hatlar da birbirine paraleldir (Şekil 3).

Başın en üst noktası ile —saçlı derinin başladığı nokta arası; saçlı derinin başladığı nokta ile kaşları birleştiren çizgi arası; kaşları birleştiren çizgi ile burun alt kenarı arası; burun alt kenarı ile çenenin alt kenarı arası mesafeler birbirine eşittir (Şekil 4).

Alın kemiği ile burun kemiği arasındaki eklem yeri orta olmak üzere başın üst kısmı ile alt kısmının yükseklikleri eşittir (Şekil 5).

İki göz arası mesafe bir göz boyutu kadardır (Şekil 6). Burun genişliği bir göz genişliği kadardır (Şekil 7). Ağız genişliği göz genişliğinin 1.5 katına eşittir (Şekil 8).

Burun uzunluğu ile kulak uzunluğu birbirine eşit ve eğimleri de birbirine paraleldir. Herkesin işaret parmağının boyu burnunun boyuna eşit ve yine herkesin elinin genişliği ve boyu yüzünün genişliğine ve boyuna eşittir. Ağız uzunluğu kulak boyuna eşittir. Kulak ile burun arası uzaklık şahsın orta parmağı uzunluğuna eşittir.

Burun kanatlarından dik bir hat indirildiğinde köpek dişlerinin tepesinden geçer (Şekil 9).

Burun çentikleri ve filtrum kenarlarından indirilen dikey hat üst birinci orta kesici dişlerin dış kenarından geçer (Şekil 10).

Ferdinant Graf Von Spee’ nin tespit ettiği gözyaşı kemiği kenarı arkasında bulunan noktayı merkez kabul edersek alt çene köpek dişlerinden başlayarak büyük azı dişlerinin yanak tarafındaki kabartılardan devam eden çember yayı üzerine dişler dizilmiştir. Buna Spee eğrisi denir. Bu çemberin yarıçapı 6.5—7 cm dir (Şekil 11). Üst çenedeki bu dişlerin eksenleri uzatıldığı zaman Ciezynski noktası dediğimiz bu merkezde birleşirler.

Diş şekilleri genel olarak diş kavisleri ve yüzün şekli ile yakından ilgilidir. Üst orta kesiciler ters çevrilip bakıldığında şahsın yüz şeklini aksettirir (Şekil 12).

Yüzün sol bölgesi sağa nazaran hafifçe basıktır. Bu bütün insanlara has karakteristik bir yapıdır, bütün ırklar için geçerlidir.

İnsan anatomisinin küçük bir bölümünü meydana getiren kafatası ve yüzün kabaca görünen zahiri plandaki bazı ölçülerini matematiki ifadelerle arzetmeye çalıştık. Bu ölçünün bir nizam ve dolayısıyle ilmin eseri olması tartışılmaz bir gerçektir.

İnsan vücuduna ait bütün riyazi kaideler, onun yaratılışında kader kaleminin hiç şaşırmadan çalıştığını ve en güzel surette yaratılan insana ait bu ölçüleri koyan ve tanzim eden bir Sanatkarın varlığını bildirip bizlere tanıttırmaz mı?