Nisan 1993 · s. 21 · 4 dakikalık okuma
İlmi Yarışma : İlmin Gerçek Sahipleri -3
Nevzat Bayhan · Jeo. Yük. Müh · Bulmaca

Sevgili gençler, büyük ilgi gören “İlmin Gerçek Sahipleri” isimli ilmi yarışmamızın bu ay üçüncüsünü yayınlıyoruz Sizleri araştırmaya sevk edip ecdadımızın ilmi mirasını öğrenmeye davet ediyoruz. Yine birbirinden orijinal hediyeler sizleri bekliyor. Cevaplarınızı en geç 20 Nisan 1993 tarihinde elimizde olacak şekilde (Sızıntı Dergisi Yarışma PK 77 Konak/İZMİR) adresine göndermeniz yeterlidir.
Jeo. Yük. Müh. Nevzat BAYHAN
1- İslam İmparatorluğu zamanındaki (şu anda Özbekistan dediğimiz) Semerkant bölgesinde;
a) İlk askeri füze atıldı
b) İlk rasathane kuruldu
c) İlk kâğıt fabrikası açıldı
d) İlk silah fabrikası kuruldu.
2- Aşağıdakilerden hangisini Müslümanlar, ilim dünyasına hediye etmişlerdir?
a) Cebir ve Geometri
b) Trigonometri ve Biyokimya
c) Anestezi ve Modern Trigonometri
d) Cerrahi ve Anatomi
3- Hangi bilimler, adlarını Müslümanlara borçludur?
a) Fizik ve Cebir
b) Geometri ve Hesap ilmi
e) Cebir ve Jeoloji
d) Cebir ve Kimya
4- Müslümanların icad ettikleri ve şu anda dahi çoğu kullanılan ilmi cihazlar hangisidir?
a) Pusulalar
b) Ciroskoplar
e) Mekanik saatler
d) Astronomi cihazları
5- H.G.Wells’e göre, “19. ve 20. asırda yazılan kitapların hemen hemen aynısı 1.000 sene önce yazılmıştır.” dediği Müslüman âlimlere ait kitap ne hakkındadır?
a) Coğrafya ders kitabı
b) İlaçlar kitabı
c) Ziraat ders kitabı
d) Anatomi kitabı
6- Müslümanların eskiden “İlm el-Eflak” dedikleri bilim hangisidir?
a) Biyoloji
b) Fizik
e) Astronomi
d) Tıp
7- Müslümanlara ait ilk dünya haritasında dünyanın şekli nasıldır?
a) Düz ve kutuplara sahiptir
b) Mükemmel bir küredir
c) Armut şeklindedir
d) Her tarafı ormanlarla kaplı bir dairedir.
8- Acral, Altair, Algedi, Pherkad ve Deneb olarak İngilizce ve Batı dillerine giren kelimeler neyi ifade eder?
a) Müslümanların okyanus ilmine verdiği önemi
b) Astronomi gözlemlerinin İslami devirde az olduğunu
e) Yıldız isimlerinin Arapça’dan alındığını
d) Gezegen isimlerinin Arapça’dan alındığını
9- Hittî’nin “Tarih onun gibi çok yönlü bir filozofa rastlamamıştır” dediği âlim kimdir?
a) İbni Sina
b) İbni Tufeyl
c) İbni Batuta
d) Ibni Haldun
10- Dünya Ansiklopedisine göre Müslümanların ortaya attığı “dünya yuvarlaktır” keşfine sahiplenen şahıs kimdir?
a) Bortelmuş (Borthalemuel) Dias
b) Kristof Kolomb (Christopher Colombus)
c) Marko Polo (Marco Polo)
d) Françis Lord Skat (Francis Lord Scatt)
11- Orta Çağda Müslümanların bir yeniliği olan öncelikli bilim dalı hangisidir?
a) Astroloji
b) Simya
c) Analitik Geometri
d) Astrofizik
12- İlim ve teknolojide şaheserler ortaya koyan İslam dünyasına, karanlık Orta Çağ Hristiyan dünyasının bakışı nasıldı?
a) İnanılmaz derecede ilme karşı idiler
b) Soğuk bakıyorlardı
c) Kilise tarafından engelleniyordu
d) “a” ve “c” şıkları
13- Dr. William Osler’in ‘Modern tıbbın babasıdır” dediği ve son zamanlara kadar tıpta tek otorite olarak kabul edilen âlim kimdir ve kitabının ismi nedir?
a) Razi ve Mutedil’i (Continens)
h) İbni Baytar ve Camisi (Jami)
c) İbni Sina ve Kanunu (Canon of Medisine)
d) Zehravi ve Tıp Ders Kitabı (Medical Texbook)
14- Tarihçi Carra De Vaux’un “İslâm İmparatorluğu zamanındaki bu müesseseler günümüzdekilerle boy ölçüşecek seviyededir” dediği müesseseler nedir?
a) Hastaneler
b) Laboratuarlar
e) Tıp fakülteleri
d) Bankalar
15- Humboldt’un: “Müslümanlar onun kurucusudur”; Garrisonun ise: “Kökeninde Müslüman âlimler vardır” dediği bilimler hangileridir.
a) Kimya, Zooloji
b) Fizik, Jeoloji
c) Cerrahi, Anatomi
d) Dişçilik, Geometri
16- Aşağıdakilerden hangisi “batı, ilmi seviyesini (gelişmesini) Müslümanlara borçludur” diyen tarihçidir.
a) Toynbee
b) Gibbon
c) Humboldt
d) Durant
17- 10. asır sonunda sadece Kurtuba’da sayısı 27 olan müesseseler hangileridir?
a) Cami olarak kullanılan binalar.
b) Fakir çocuklara eğitim veren bedava okullar.
c) Askeri hastaneler.
d) Halkın içme suyunu sağlayan kanal ve kemerler.
18- Müslümanların Orta Çağda üretip hizmete sundukları endüstriyel kimyanın önemli maddesi nedir?
a)Alkinler
b) Agetonlar
e) Alıfatikler
d) Aldehitler
19- İslam devri olarak bilinen 9. ve 13. asırlarda Müslüman kadın:
a) Hareme kapatılmıştı
b) Hürdü, fakat ilim ile uğraşmaktan men edilmişti
c) Tıp, botanik, astronomi, filozofi ve matematik öğreten kız üniversitelerinde eğitim görüyorlardı
d) Sadece dini müzik ve şiir gibi konulara sevkedilirken diğer ilimlerden uzak tutuluyorlardı.
20- Orta Çağ’da Müslüman fabrikatörlerin başarılı olduğu alan hangisidir?
a) Pamuk endüstrisi
b) Çeşitli, çelik alet ve cihazlar endüstrisi
c) Titan-Çelik kılıçlar endüstrisi
d) Alüminyum mutfak eşyaları
21- Müslüman İspanya’da bahçıvanların Avrupalılara tanıttıkları portakal ağacı nereden getirilmişti?
a) Havai ve Filipinler
b) Doğu Afrika ve Güney Hindistan
c) Orta Çin ve Tibet
d) Kuzey Hindistan ve Malezya
22- Avrupa’da kitapları 12. ve 16. asırları arasında temel ders kitabı olarak okutulan âlim kimdir?
a) İbni Sina
b) Heysem
c) Biruni
d)İbni Rüşd
23- 9. Asırda Müslümanların ilk defa dünyaya örnek olarak sundukları müessese ve keşif nedir?
a) Abaklar ve matematik ölçüler
b) Astronomi gözlemleri ve rasathaneler
c) İlaçlar ilmi ve eczaneler
d) Tıp ve tıp fakülteleri
24- 872 yılında Kahire’de açılan muhteşem İslamî hastanedeki ameliyat ve faaliyetler, ne zamana kadar aksamadan devam etti?
a) 11. Asır
b) 13. Asır
c) 15. Asır
d) 17. Asır
25- Aşağıdakilerden hangisi Razi için doğrudur?
a) Bağdat’ın en zengin ailesinin çocuğuydu
b) Suni kemik ve kas yapmıştı
c) Muhteşem Bağdat hastanesinin baştabibi ve fizik çilerin başkanıydı
d) 83 yaşında iken iç kanamadan vefat etti.