Gürültü

eden ses enerjisinin büyük bir kısmı, taşların iç kısmında yok olmaktadır. Bu duvarla yapılan tecrübelerde başarı sağlanmıştır. Yansıtılan ses dalgalarının bir kısmı da "faz kayması" göstererek yeni gelen ses dalgalarını daha duvarın önünde söndürmektedir. Üstelik bu rezonans duvarının yüksekliği de pek fazla değildir.

"Aktif ses korunma tedbirleri", gürültüyü çıkış kaynağında ele alarak doğrudan doğruya burada sesi azaltmayı gaye edinmektedir. Meselâ, az gürültü çıkaran motor yapımı veya motorların "kapsül" içine alınması bu tedbirler cümlesindendir. Bu şekilde daha tesirli bir korunma sağlanacağı ümid edilmektedir. MBB firmasından yüksek mühendis. H. Albrecht, "cisim sesi" nin yok edilmesine yarayan titreşim emicisi geliştirdi. Bu absorber (emici), bir sentetik kılıf içine yerleştirilmiş hususi şekilli metalik bir cisimdir. Plâstik kılıfla kaplı birçok titreşim elemanı büyük bir motorun dış kabı üzerine monte edilerek gürültü söndürülmeye çalışılır. Bu teknik hüner meselâ yüksek ses çıkaran tezgâhlarda veya demiryolu vagonlarında tatbik sahası bulabilir.

BEAT VE DİSKOTEKLER

Ses basınçları, Mikro-Paskal cinsinden gösterilebilir. Bugün alışılagelmiş ses basıncı birimi ise Desibeldir. Bunun kısaltılmışı dB dir. 1 dB, 1 Bel'in onda biridir. Bu birim, telefonun mucitlerinden biri olan A.G.Bell'e izafe edilmiştir. İnsan kulağı tarafından işitilen en hafif ton'lu sesi temel alır. Diskoteklerde elektrikle kuvvetlendirilmiş beat-müziği işitilebilen en hafif ses tonundan 1 trilyon yani 1000 milyar kere daha şiddetlidir.

Sadece F.Almanya'da 2,5 milyon kişi yüksek gürültü seviyesindeki işlerde çalışmaktadırlar. Ayrıca ülkede yaşıyan insanların % 30'u trafik gürültüsünden rahatsızdır. Fakat yalnız yüksek ve devamlı gürültünün rahatsız edici olduğu sanılmamalıdır. Düşük şiddetli gürültüler de rahatsız edici ve sıhhate zarar vericidir. Bu bilhassa uyku ve istirahat zamanlan için geçerlidir. Meselâ, köpek havlaması veya kapı çarpması gibi. Gürültü ruhî konsantrasyonu bozar, dikkat gücünü dağıtır. 50 dB'den yukarısı normal konuşmayı engeller, 70 dB'den fazlasında ise normal bir sohbet mümkün değildir. Gürültü kulisleri tehlikelidir.

İnsanoğlu fazla gürültüyü yok etmek maksadı ile bir çok şeyler yapabilir veya birçok şeyi terk edebilir. Büyük gürültü kaynaklarını kurutmak veya en azından azaltmak umumî-resmî bir vazifedir. Meselâ, F.Almanya'da gürültüye karşı koruma tedbirleri için şimdiye kadar milyarlarca mark harcanmıştır. Hükümetler yalnız araştırma ve geliştirme çalışmalarını değil, aynı zamanda az gürültülü içten yanmalı motor yapımını ve elektro-motorların geliştirilmesini desteklemektedir. Gürültüyle savaş, çevre politikasının önde gelen meselelerinden biri olarak ele alınmaktadır.

Dileğimiz, insana lâyık olduğu değeri vererek, onun sıhhatine zararlı bütün şeylerde olduğu gibi gürültüye karşı da esaslı şekilde korunması ve gürültünün azaltılması tedbirlerinin vakit geçirilmeden ülkemizde de yürürlüğe konmasıdır.

Zafer Kanberoğlu