Sızıntı Arşivi

Haziran 1980 · s. 25 · 3 dakikalık okuma

Fıtrat ve İlim

Bahtiyar Uşaklı · Dr. · Tıp

İnsanın yeme içme gibi zaruri ihtiyaçlarını giderirken vücuttaki organların yapı ve fonksiyonlarına en uygun davranışı yapması sıhhati için şarttır. Zira organlar o zaman tam vazifelerini yapabilirler. Aksi takdirde rahatsızlıklarla karşılaşılır. Gerek idrar yollan için gerekse kaza-i hacet (defekasyon) için en uygun pozisyon çömelme pozisyonudur. Çünkü mesane ve rectum (kalın barsağın son kısmı) ancak bu vaziyette tamamen boşalabilir. Rectum ve mesanenin boşalabilmesi için artması elzem olan karın içi basıncı en fazla bu pozisyonda artar; fıtık noktaları denen batın cidarının zayıf bölgeleri en iyi bir şekilde bu vaziyette tahkim edilir. İlaveten defekasyonun vukuu için kasılması ya da gevşemesi icabeten perine (makat çevresindeki) adaleleri ve makatın pozisyonuna en müsait durum da budur. Ayrıca defekasyon esnasında vücudun ağırlığını sol ayak üzerine vermek sureti ile de kalınbağırsağın rectumdan evvelki parçaları olan, inen colon ve sigmoid colon a tazyik ile kalın barsaklar tam olarak ve kolaylıkla boşalır.

Bu pozisyon alınmadığı, ayakta bevledildiği takdirde ne olur? Mesane tam boşalamaz, bir miktar “rezidüel” (artık) idrar mesane içerisinde kalır. Normalde mesane duvarı epitelinin mesanenin tam boşalması halinde mesane içinde kalan mikropların tamamını öldürebilme (bacterisid) kabiliyeti mevcuttur. Bu hassa, ortadan kalkar ve bunun neticesinde çok sık rastlanan idrar yolu enfeksiyonlarına ve mesane taşlarına zemin hazırlanmış olur. Mesanede başlayan bu iltihap üreterleri (böbrekten mesaneye idrarı getiren boncuklar) yukarıya doğru tırmanarak (assendan) böbreklerin de iltihaplanmaları ve mesane taşlarının teşekkülünü kolaylaştırır. İlaveten idrarın bizatihi kendisinin yaptığı tahriş gibi mesane kanserini mucip faktörlerin ortaya çıkmasını kolaylaştırır. Ayrıca ayakta bevl etme esnasında rectumda gaita olsa dahi pozisyon namüsait olduğundan atılma (ıtrah) fırsatı olmaz bunun neticesi kuvvetli absorbsiyon kabiliyeti olan rectum mukozası normal kıvamdaki gaitadan vakit geçtikçe daha fazla suyu emerek katılaşmasına sebebiyet verir. Katılaşan gaita en basitinden kabızlık yapar, ayrıca makattan çıkarken bazı kimselerde bulunan basur memelerini kanatabilir ve makat duvarında çok fazla acı veren “fissür” dediğimiz çatlakları yapabilir. Kabızlıkların büyük bir kısmını hav’ı bu tarz kabızlık (habituel constipation ve dişezi hali) total olarak colon (kalınbarjak) pasajını yavaşlatması yüzünden colondan bakteriler tarafından parçalanmış (pütrifikiye olmuş) bir kısım toksik (zehirli) maddelerin kana emilmesini arttırır. Bunlarda çok çeşitli ve nonspesifik tezahürlerle ortaya çıkar. Ayrıca kanserlerin arasında çok büyük bir yer işgal eden colon kanserleri; onların arasında da en sık rastlanan (%50’den fazla) rectum kanserinin te4ekkülüne de bu atılmayan, artık (rezidüel) gaita büyük ihtimalle sebebiyet veriyor. Çünkü kanser etiyolojisi (sebepleri) arasında ‘dimi tahriş” ilk planda yer almaktadır. Dolayısıyla ayakta bevletmedeki mahsurlar bunlarda da aynen geçerlidir. İlaveten alafranga helâlar frengi, belsoğukluğu gibi zührevi hastalıklarla, barsak kurtları gibi parazitozları bulaştırırlar.

Taharetlenme (istinca) hususunda kâğıtla, bezle vs. kuru kuruya taharetlenme de mahzurludur. Sebebi; makat derisi ince ve hassastır, ayrıca bazı barsak kurtları (misal; Enterobius vermiculoris v.s, gibi) makat civarına yumurtlarlar. Sonra burada açılıp barsağa ergin olarak avdet ederler. Su ile temizlendiği takdirde bu yumurtalar 0 mahalden ayrılırlar. Kum kuruya temizlenme (taharet) esnasında o mahalde kalan bir kısım gaita bulaşığı kuruduğu takdirde zaten hassas olan o bölgenin, iç çamaşırları, tahriş olmasına yol açar. Kıllı ve rutubetli bu bölgede mikroplar da kolaylıkla ürerler. Kıl dipleri de mikropların vücuda girebilmesi için en müsait kapılar olduğu için kıl diplerinde “follicullitis, troncule” denen çıbanların teşekkülüne bu bölgenin kirli kalması zemin hazırlamış olur. Bu mahzur da su ile temizlenmek sureti ile bertaraf edilebilir.

Taharetlenme esnasında ilk önce (en az kirli yerden, ön taraftan) başlamak sonra makatı yıkamak en doğru olanıdır. Bu şekilde barsakların zararsız misafiri (saprofit) olan Escherichia Coli isimli bakterilerin idrar yollarına bulaştırmaktan (oto inokülasyon) korunmuş oluruz. Çünkü idrar yolu enfeksiyonların % 98 amili E. Colilerdir ve sıklıkla da bu yolla bulaştırılırlar. Taharetlendikten sonra da ön taraf ve makat ayrı ayrı iki bezle kurulanmalı veya bir müddet beklendikten sonra bezle kurulanmadan doğrudan doğruya elbise giyilmelidir.

Dr. Bahtiyar Uşaklı