Enformasyon Stratejisi

Sanayileşmiş ülkelerin dünya meseleleri üzerindeki ağırlığının enformasyon kaynaklarına olan hâkimiyetlerinden ileri geldiği söylenebilir. Bu ülkelerin dünyayı kontrol etmelerini sağlayan, dünyanın güç ve denetim yapılarını şekillendiren hammadde ve temel ürün olan enformasyonun kendileri tarafından üretilip neşrediliyor olmasıdır.

Şu an için “Üçüncü Dünya” ülkelerinin, enformasyon (bilgi, bilgi ve haber akışı) kaynak ve hizmetlerinin global idaresinde marjinal kaldıkları, politik, askeri, ekonomik, kültürel, bilimsel, teknolojik, sosyal ve hatta dini meselelerde batıya bağımlı oldukları bir gerçektir. Kendilerini tanımak için bile, zaman zaman batılı enformasyon kaynaklarına yönelmektedirler (Sardar, 1988).

İhtiyaç duyulan enformasyona hızlı bir şekilde ulaşmak ve verimli uygulamalarda bulunmak için önce şu sorular cevaplanmalıdır

—Çalışmamda ihtiyaç duyduğum bilgiye hızlı, kesin ve ekonomik bir şekilde nerede ve nasıl ulaşabilirim?

—Yığınla malumat içinde yeni, uygun, güncel, yeterli ve güvenilir bilgileri nasıl bulabilirim?

—Belli bir bilginin faydalı olduğu devre geçmeden, bir karar alırken veya bir aksiyonda bulunurken ona nasıl ulaşabilirim?

—Hususi bir sahada yeni bilginin ortaya çıktığını, düzenli olarak nasıl öğrenebilirim? Asgari zaman kaybıyla bu malumatı olabildiğince özlü bir şekilde nasıl edinebilirim?

—Mümkün olduğunca hızlı bir şekilde ve az bir maliyetle ulaşamadığım, fakat ihtiyaç duyduğum bilgilere nasıl erişebilirim?

—Farklı kaynaklara dağılmış enformasyonu kullanışlı bir şekilde nasıl bir araya getirebilirim?

—Belli bir problemi görmek için mevcut enformasyondan nasıl istifade edebilirim?

—Kendi uzmanlık alanımla alâkalı sahaları nasıl tespit edebilirim ve bu sahalarda beni ilgilendiren gelişmelerden nasıl haberdar olabilirim?

—Son olarak, ihtiyacım olan bilgilere tam zamanında ulaştığımdan emin olduğum bir bilgi edinme, saklama, kullanma ve neşretme sistemini nerede bulabilirim? (Kamaruddin, 1988). Ferdi enformasyon stratejisinin belirlenmesinde bu soruların cevaplandırılması gerekir. Devletlerin enformasyon stratejileri ise çok daha kompleks şartlar gerektirir. Mesela, yetişmiş bir kadro, mali destek, kurumsal çerçeve, tesirli iletişim, kullanıcıların motivasyonu ve muhtemel bilgi kaynakları, bu şartlardan sadece bir kısmıdır.

Şu an belki de acil olarak yapılması gereken şey, ihtisas kütüphanelerinin kurulmasıdır. Bunlar ileride hususi dokümantasyon merkezlerinin çekirdeğini teşkil edecek, bu merkezler de veri bankalarını meyve vereceklerdir. Yetişen kadroların tecrübeleri arttıkça, malumatın damıtılma hızı da artacaktır.

Enformasyona “yukarıdan bakabilmek” için öncelikle ihatalı çalışmalara ihtiyaç vardır. İndeksler, kataloglar, makale özetlerinin yer aldığı özel veri tabanları, irfan arayıcıları için birer pusula görevi yapacak, onları malumat denizinde boğulmaktan kurtaracaktır. Seçicilik, verimlilik ve üretkenlik için bu global (külli) bakış şarttır.

Evrensel enformasyon stratejimizin belirlenmesi için sabırlı ve sebatkâr çalışmalara ihtiyaç vardır. Bir yanda, dağlar gibi malumat elde edilmeyi beklemektedir. Ancak bu yük, belli ve sınırlı sayıdaki fertleri ezecek kadar ağırdır... Öte yandan, sürat çağına ayak uydurmak şarttır... Bunun için de fedakâr irfan erlerinin öncü kolları halinde ileriye atılması, arkadan gelenler için işaret taşları dikmesi lâzımdır. Bu vazife onları çatlatacak kadar ağır olsa da, birilerinin bunu mutlaka yapması gerekmektedir.

KAYNAKLAR:

— Kamaruddin, Abdul Rahman (1988). “Islam-Net: The Development of an Islamic Information Network: Building lnformatıon Systems in the Islamic World adlı eserde Ziauddin Serdar (Der.) New York.

— Serdar, Ziauddin (1988) “lntroductior: Building Information Systems in the Islamic World adlı eserde.