Mart 2002 · s. 71 · 1 dakikalık okuma
Elektrik Kullanarak Avlanan Balık
M. Sami Polatöz · Doç.Dr. · Biyoloji
Amerika'da araştırmacılar, kaşık ağızlı mersin balığının (Polyodon spathula) elektriği altıncı duyu olarak kullanıp, avlarına yöneldiğini keşfettiler. Bu balıklar Mississippi nehrinin karanlık sularında bu elektrik duyusunun yardımı ile avlanıyorlar. Mersin balığı ismini elektrik alanlarını hissedebilen uzun kaşık şeklindeki ağzından alıyor. Yetişkin balıklar yemlerini bulmada basit bir tekniğe sahiptirler. Yüzerken ağızlarını açıp, sudaki planktonları süzerler. Genç mersin balıkları ise avlanmak zorundadır.
Elektrik duyusunun önemini anlayabilmek için MissouriuSt Louis Üniversitesi’nden bir grup araştırmacı mersin balığının diğer duyularını devre dışı bırakarak en sevdikleri yem olan su pirelerini bulup bulamayacaklarını test ettiler. Balığın burun deliklerine jelatin koyarak su pirelerinin kokusunu duymalarını engellediler. Ayrıca su pirelerini de jelatin topçukların içerisine koyarak hareket ile balığın dikkatini çekmesini önlediler. Balığın kimyevi bir ipucu alamaması için ayrıca suya plankton özü ilave ettiler.
Karanlık suya konulan balıklar, içinde su piresi olan jelatin topçuklara yönelirken, su piresi olmayan topçuklarla ilgilenmediler. Balıklar, su piresinin elektrik alanını taklit eden bir elektroda da saldırdılar. Bu deneyler, balığın avlanırken tamamen elektrik duyusunu kullandığını göstermiş oldu.
Elektrik gibi çok sırlı bir fiziki gücü hassas bir şekilde çalışan duyu alıcı olarak kullanmak çok müthiş bir ilim ve kudret gerektiği halde, zayıf ve aciz bir balık bu kadar mükemmel bir cihazı kendisi icad edebilir mi?
Zoologlar mersin balığının elektrik duyusuna sahip olduğunu 10 senedir bilmekteydiler. Ancak, avlanırken tamamen bu duyuyu kullandığını yeni anladılar. İnsanoğlunun bilimde ilerlemesi, tabiattaki mükemmelliği daha iyi anlamasına vesile olmaktadır.
Kaynak
Claire Ainsworth, How fish hunt out fleas in the Mississippi mud, New Scientist, 7 April 2001.