Ocak 1992 · s. 553 · 1 dakikalık okuma
Balıklarda Besin Alma Yolları

Uzun zaman balıkların koklama duygusuna sahip olmadığına inanılmıştır. Çünkü önceleri koklama organı üzerinde sadece gaz halindeki maddelerin tesirli olduğu ve sıvı içindeki maddelerin ancak tatma organı ile alındığı düşünülüyordu. Daha sonra bu düşüncenin yanlış olduğu deneylerle anlaşılmıştır. Balıklarda, koklama ve tad alma duygulan için yaratılmış ayrı ayrı organlar vardır. Bu organların aldığı sinyaller ayrı ayrı sinirlerle, beynin farklı merkezlerine iletilir. Ağız ile göz arasında bulunan burun delikleri iki yanlarda birer ara bölme ile ayrılmış olan ikişer delikten ibarettir. Burun boşluğu içinde koklama kapsülü bulunur. Yüzme esnasında, su ön delikten girer, koklama kapsülünü yalayarak arka delikten çıkar. Koklama organı bazı balıklarda büyük ve güçlü, bazılarında ise daha küçük ve zayıf yaratılmıştır. Genel olarak, gözleri kuvvetli olan balıklarda koklama kapsülü küçük, gözleri zayıf olan balıklarda ise büyüktür. Meselâ gözleri kuvvetli olan Turna balığının koklama organı küçüktür. (Şekil A) Gözleri küçük olan Yılan balığının koklama kapsülü ise oldukça büyüktür (Şekil B). *
Sıvı içindeki maddelerin koklama organı ile de hissedilebilmesi ve bu organın, gözleri kuvvetli balıklarda küçük, gözleri zayıf balıklarda ise büyük olması tesadüfle açıklanamaz. Çünkü burada Kudreti Sonsuz'un apaçık bir rahmeti ve şefkatiyle birlikte hikmetini de görmekteyiz. Sanatının inceliklerini her canlıda ayrı ayrı gösteren Yüce Yaratıcı için hiçbir zaman mecburi icad yolları söz konusu değildir. O dilediğini dilediği şekilde yaratmaktadır. Bütün canlıların organları arasında şahit olunan mükemmel denge ise bakmasını bilen gözler için birer ibret tablosudur.
İki benzer canlının kendilerine has keyfiyette vücut yapılarına sahip olmaları, onların aynı veya benzer besini almalarında zorluk çıkarmamakta, birisi besini almak için gözlerini kullanırken, diğeri koklama organını kullanmaktadır. Bu durum her ikisi de farklı besinleri alıyor manasını taşımaz; meselâ bir planktonu, Turna balığı gözleri ile Yılan balığı ise koklama organı ile farkedecek ve gıda olarak alacaktır.